ജലം മനുഷ്യജീവിതത്തിന് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. കുടിവെള്ളത്തിനും കൃഷിക്കും വൈദ്യുതി ഉത്പാദനത്തിനും വ്യവസായങ്ങൾക്കും നദികൾ വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിലൂടെയും പാകിസ്താനിലൂടെയും ഒഴുകുന്ന പ്രധാന നദികളിലൊന്നാണ് സിന്ധു നദി. ഈ നദിയിലെയും അതിന്റെ പോഷകനദികളിലെയും ജലം എങ്ങനെ പങ്കുവെക്കണം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഇന്ത്യയും പാകിസ്താനും തമ്മിൽ ഉണ്ടാക്കിയ കരാറാണ് സിന്ധു നദീജല കരാർ (Indus Waters Treaty).കരാർ നിലവിൽ വന്നത് എപ്പോൾ?1960 സെപ്തംബർ 19ന് ഇന്ത്യയും പാകിസ്താനും സിന്ധു നദീജല കരാറിൽ ഒപ്പുവെച്ചു. ഇന്ത്യയുടെ അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റുവും പാകിസ്താൻ പ്രസിഡന്റ് അയ്യൂബ് ഖാനും ചേർന്നാണ് കരാർ ഒപ്പുവെച്ചത്. ലോകബേങ്കും കരാർ രൂപവത്കരിക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു.നദികൾ ഏതൊക്കെ?സിന്ധു നദീതടത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആറ് നദികളാണ് കരാറിന്റെ അടിസ്ഥാനം. സിന്ധു ഝലം ചെനാബ് രവി ബിയാസ് സത്‌ലജ്ജലം എങ്ങനെ പങ്കുവെച്ചു?കരാർ പ്രകാരം കിഴക്കൻ നദികളായ രവി, ബിയാസ്, സത്‌ലജ് എന്നിവയുടെ ജലം പ്രധാനമായും ഇന്ത്യക്ക് ഉപയോഗിക്കാം. പടിഞ്ഞാറൻ നദികളായ സിന്ധു, ഝലം, ചെനാബ് എന്നിവയുടെ ജലം പ്രധാനമായും പാകിസ്താന്റെ ഉപയോഗത്തിനായി അനുവദിച്ചു.എന്നാൽ, പടിഞ്ഞാറൻ നദികളിൽ ഇന്ത്യക്ക് ചില നിശ്ചിത ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ജലം ഉപയോഗിക്കാനും നിയന്ത്രണങ്ങൾക്ക് വിധേയമായി പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കാനും കരാർ അനുമതി നൽകുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ, ഈ നദികളിലെ ജലം പാകിസ്താന് യാതൊരു സാഹചര്യത്തിലും ഉപയോഗിക്കാനാകില്ല എന്നല്ല കരാറിന്റെ അർഥം.പ്രധാന ലക്ഷ്യംനദീജലത്തിന്റെ ഉപയോഗം ക്രമീകരിക്കുകയും ജലവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ മാർഗം ഒരുക്കുകയും ചെയ്യുക. ഇന്നും പ്രസക്തമാണോ?ഇന്ത്യയും പാകിസ്താനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിൽ പലപ്പോഴും സംഘർഷങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടെങ്കിലും സിന്ധു നദീജല കരാർ പതിറ്റാണ്ടുകളോളം ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ജലബന്ധങ്ങളുടെ പ്രധാന ചട്ടക്കൂടായി നിലനിന്നു. ജലസ്രോതസ്സുകളുടെ ഉപയോഗം, അണക്കെട്ടുകളുടെ നിർമാണം, ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങൾക്കും ഇടയിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും ജനസംഖ്യാവർധനവും ജലത്തിന്റെ ആവശ്യകത വർധിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ നദീജലത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം കൂടുതൽ ഉയരുകയാണ്.സിന്ധു നദീജല കരാർ ഇന്ത്യയുടെയും പാകിസ്താന്റെയും ചരിത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര കരാറാണ്. നദീജലം എങ്ങനെ പങ്കുവെക്കണം, അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്‌നങ്ങൾ എങ്ങനെ പരിഹരിക്കണം എന്നിവക്ക് ഈ കരാർ ഒരു ചട്ടക്കൂട് നൽകുന്നു.ജലം മനുഷ്യരാശിയുടെ പൊതുവായ ആവശ്യമാണ്. അതിനാൽ ജലസ്രോതസ്സുകൾ ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെ ഉപയോഗിക്കുകയും അയൽരാജ്യങ്ങളുമായി സഹകരിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം ഈ കരാർ നമ്മെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നു.പ്രാധാന്യംജലവിഹിതം ക്രമീകരിക്കുന്നു: ഇരു രാജ്യങ്ങൾക്കും നദീജലം ഉപയോഗിക്കുന്നതിനുള്ള വ്യവസ്ഥകൾ നിശ്ചയിക്കുന്നു.കൃഷിക്ക് സഹായിക്കുന്നു: കൃഷിയിടങ്ങളിൽ ജലസേചനത്തിന് നദീജലം പ്രധാനമാണ്.വൈദ്യുതി ഉത്പാദനത്തിന് സഹായിക്കുന്നു: ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾക്ക് നദികൾ പ്രയോജനപ്പെടുന്നു.തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ വഴിയൊരുക്കുന്നു: കരാറിലെ വ്യവസ്ഥകൾ സംബന്ധിച്ച അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ പ്രത്യേക നടപടിക്രമങ്ങളുണ്ട്.അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണത്തിന്റെ ഉദാഹരണമാണ്: രാഷ്ട്രീയ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ നിലനിൽക്കുമ്പോഴും രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിൽ ഒരു പൊതുവായ കരാറിലെത്താൻ കഴിയുമെന്ന് ഇത് കാണിക്കുന്നു.Content Highlights:The Indus Waters Treaty was signed between India and Pakistan on September 19, 1960, mediated by the World Bank. It divides the six rivers of the Indus basin between the two countries for agriculture and power generation. Despite political tensions, the treaty has remained a vital framework for water-sharing and conflict resolution.