چرا صنعت نرم‌افزار ایران هنوز به جایگاه واقعی خود نرسیده است؟

Wait 5 sec.

شفقنا-امروزه نقش و اهمیت صنعت نرم‌افزاری در کشورها به اندازه‌ای روشن است که می توان گفت به تمام جنبه‌های زندگی نفوذ کرده‌ و نحوه تعامل ما با دنیا را تغییر داده‌اند، اما این صنعت در ایران علی‌رغم تلاش‌ها با افت و خیزهای بسیاری روبه‌رو است.به گزارش شفقنا، صنعت نرم افزار یکی از محورهای مهم توسعه در صنعت فناوری اطلاعات است و نقش این صنعت در کسب درآمدهای صادراتی، افزایش کارآیی دولت و بالا بردن مزیت رقابتی سایر صنایع، نشان‌دهنده اهمیت آن است. این صنعت همچنین یکی از سودآورترین صنایع کنونی جهان است که به دلیل تکیه بر مغزافزار و نیروی فکر و عدم تمرکز بر دارایی‌ها و منابع فیزیکی، ارزش افزوده بالایی برای تولیدکنندگان و سرمایه‌گذاران به ارمغان می‌آورد.صنعت نرم‌افزار در ایران در سال‌های اخیر رشد قابل توجهی داشته است. شرکت‌های نرم‌افزاری ایرانی توانسته‌اند محصولات و خدمات متنوعی را در زمینه‌های مختلف مانند نرم‌افزارهای سازمانی، نرم‌افزارهای موبایل، بازی‌های رایانه‌ای، نرم‌افزارهای مالی و حسابداری و غیره تولید و عرضه کنند.اما به اعتقاد کارشناسان، بخش نرم‌افزار در ایران به‌رغم پتانسیل و نیاز داخلی بالا همچنان با مشکلات فراوانی دست‌وپنجه نرم می‌کند. در حالی که کشورهایی همپا و چه بسا پایین‌تر از ایران با به کاربستن راهکارهایی توانسته‌اند ارزش‌افزوده فراوانی را در این بخش ایجاد کنند.شواهد نشان می‌دهد نبود ارگان نظارت بر نحوه‌ی تولید نرم‌افزار، رعایت نشدن قانون حمایت از پدیدآورندگان نرم‌افزار و فقدان نظارت یکپارچه بر روی آن، از جمله مشکلات پیش روی این صنعت در داخل کشور است که بنا بر اظهارات تحلیلگران، صادرات نرم‌افزار را به عنوان هدف نهایی تولید تحت تاثیر خود قرار می‌دهد.شاید یکی از جدی‌ترین چالش‌های صنعت نرم‌افزار در ایران، ناتوانی شرکت‌های کوچک در رشد و تبدیل‌شدن به بازیگران بزرگ بازار است؛ موضوعی که ریشه در ساختار رقابتی، محدودیت‌های مالی و نبود نگاه بلندمدت دارد.شرکت‌ها برای آن که بخواهند پایدار و مقاوم بمانند و نقش خود را در بازار فناوری درست ایفا کنند، باید ترکیبی از امور مالی، نیرو انسانی، فناوری و بازار را هوشمندانه مدیریت کنند، حال اگر موفق شدند که این کار را انجام دهند باید دانش خود را پا به پای رشد فناوری به روز کنند و اگر این شرکت‌ها، شرکت‌های حوزه فناوری باشند، به دلیل سرعت زیاد رشد این حوزه، این کار برایشان به مراتب سخت تر خواهد بود.تمامی پروژه‌های مهم که در حوزه‌ نرم‌افزار کلید می‌خورد، مربوط به بخش‌های دولتی است و این زمینه در حال حاضر تنها برای کسانی است که رابطه‌هایی در سازمان‌های بزرگ داشته باشند و اگر کسی در این حوزه چنین رابطه‌هایی را نداشته باشد، خودش ترجیح می‌دهد کنار برود.بر این اساس طی سالهای گذشته تحقیقات مراکزی چون مرکز پژوهشهای مجلس به این نتیجه رسیده بود که دیوان‌سالاری در دولت، تغییر سیاست‌های کلان و عدم پایداری آنان، ضعیف بودن مدیریت پروژه در پروژه‌های دولتی و عدم حمایت از بخش خصوصی، رتبه‌بندی غیراثربخش شورای عالی انفورماتیک و ناسالم بودن فضای رقابت از جمله مواردی بوده که به عنوان ضعف در صنعت نرم‌افزار عنوان شده است.با این اوصاف صنعت نرم‌افزار از آغاز تاکنون با بی‌مهری‌ها از جانب مدیریت کلان مواجه بوده و این در حالی است که هر سال بر متولیان این صنعت افزوده می‌شود. در این حوزه بررسی شوراهای عالی و شرح وظایف آنها نشان می‌دهد که در بسیاری از این شوراها وظایف موازی وجود داشته و هر یک از شوراها خود را متولی این بخش می‌دانند، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد که هیچ کدام از این شوراها نتوانسته‌اند خلأهای موجود در این صنعت را پر کنند.از سوی دیگر تحریم ایران و تاثیر آن در این حوزه مانند سایر حوزه‌های صادراتی تاثیرگذار بوده و صنعت نرم‌افزار نیز از این بخش، بی‌نصیب نمانده است. طبق اعلام فعالان در این صنعت این موضوع بعضا باعث پرداخت‌های گزاف به واسطه‌گران شده که توانسته‌اند از تحریم ایران، منافع بسیاری را برای خود به دست بیاورند که تبعات این امر باعث کاهش بهای پرداختی به تولید کننده نرم‌افزار و بالا رفتن قیمت تمام شده نرم‌افزار و محصول تولیدی به علت پرداخت بالا به واسطه گران می‌شود.نقایص موجود در سیستم دانشگاهی کشور از جمله نبود توجه شایسته به صنعت رایانه و نرم‌افزار طی سالهای گذشته هم بی‌تاثیر نبوده و از همین نقطه ضعف بسیار مهم صنعت نرم‌افزار در ایران  در بخش نیروی انسانی است. بر این اساس بسیاری از متخصصان حوزه نرم‌افزار به دلیل مدیریت ضعیف منابع انسانی و دستمزد پایین رهسپار شرکت‌هایی می‌شوند که حاضرند به دلیل انتقال فناوری حقوق مکفی به آنان بپردازند.مطالعه سایر کشورها نشان می‌دهد که آنها با به کار بستن راهکارهایی نظیر مشارکت با کشورهای خارجی و تاسیس شرکت‌های چندملیتی، برگزاری سمینارهای داخلی، تشویق صادرات و شرکت در نمایشگاه بین‌المللی، در نظر گرفتن معافیت‌های مالیاتی، اصلاح در قوانین مالکیت خارجی، حمایت از مالکیت فکری، حمایت از سرمایه‌گذاری خارجی و… به موفقیت‌هایی در صنعت نرم‌افزار دست پیدا کرده اند. کارشناسان پیشنهاد می‌کنند با استفاده از راهکارهای قابل اجرا در ایران، می‌توان از چالش‌های به وجود آمده در صنعت نرم‌افزار کشور خارج شد و بسیاری از نابسامانی‌ها و عقب افتادگی‌ها را جبران کرد.نوشته چرا صنعت نرم‌افزار ایران هنوز به جایگاه واقعی خود نرسیده است؟ اولین بار در خبرگزاری بین‌المللی شفقنا | خبرگزاری شیعیان، فتاوای آیت‌الله سیستانی و مرجعیت، آخرین اخبار ایران و جهان. پدیدار شد.