Veel plannen van het kabinet-Jetten waren al bekend, maar vandaag werd de hele Miljoenennota gepubliceerd. Hieronder de belangrijkste voornemens uit het eerste 'koffertje' van dit kabinet op een rij. Hierbij is er wel een belangrijk voorbehoud: de coalitie heeft geen meerderheid in zowel de Tweede als de Eerste Kamer. Het is daarmee zeker niet gezegd of er een meerderheid is voor de plannen. Wonen Het kabinet heeft plannen gemaakt voor de besteding van de 7 miljard euro voor betaalbare woningen tot en met 2035 die in het coalitieakkoord is afgesproken. Van dat bedrag gaat zo'n 2,3 miljard naar een regeling waarbij gemeenten per betaalbare woning 7000 euro krijgen. Een andere subsidie voor gemeenten wordt met 650 miljoen opgehoogd. Nog eens 940 miljoen euro gaat naar grootschalige woningbouwlocaties. Ook worden er honderden miljoenen uitgetrokken voor ouderenwoningen, middenhuurwoningen en studentenwoningen. Het kabinet wil ten slotte dat woningcorporaties er vanaf 2028 jaarlijks 425 miljoen euro op vooruitgaan. Dat is meer dan in het coalitieakkoord is vastgelegd. Landbouw Het kabinet wil extra geld uitgeven aan natuurherstel, agrarisch natuurbeheer en aan het helpen van boeren bij het aanpassen van hun bedrijf. Minister Van Essen van Landbouw heeft in totaal 20 miljard voor de komende jaren om het stikstofprobleem op te lossen en legt nu honderden miljoenen extra klaar ten opzichte van de eerdere financiële plannen. Voor de Veluwe en de Peel zijn dit jaar stikstofreductieplannen met de regio's gemaakt. Daar was al bijna een half miljard voor. Eenzelfde bedrag wordt nu klaargelegd voor de aanpak van andere regio's, onder meer Noordwest-Overijssel, Hart van het Noorden, het Groene Hart, Brainport Eindhoven en de Rotterdamse Haven. Zo presenteerde minister Heinen het koffertje: Zorg Het verplichte eigen risico in de zorg stijgt volgend jaar met de inflatie mee naar 400 euro. De zorgpremie zal 12,50 euro stijgen, is de verwachting, en zal daarmee gemiddeld uitkomen op 169 euro per maand. De uitgaven aan de zorg behoren tot de hoogste van het kabinet en komen volgend jaar uit op 118 miljard. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport stopt extra geld in preventie en kansengelijkheid. Er gaat 25 miljoen naar gemeentelijke en maatschappelijke ondersteuning van kwetsbare gezinnen en nog eens 40 miljoen naar een wijkgerichte aanpak van kwetsbare groepen. Verder gaat 23 miljoen euro naar gratis schoolfruit en 26 miljoen naar sportaccommodaties. Voor gordelroosvaccinaties wordt volgend jaar 47 miljoen euro apart gezet. Voor de periode van 2028-2031 is 100 miljoen euro extra per jaar beschikbaar om ook de groep 61- tot 69-jarigen te vaccineren. Eerder zouden alleen mensen die 60 zijn geworden een vaccinatie aangeboden krijgen. Bekijk hier alle uitgaven en inkomsten in de Rijksbegroting: AOW en WW Het een-op-een koppelen van de gemiddelde levensverwachting aan de AOW-leeftijd komt definitief niet terug in de begroting. De bezuiniging op de AOW had een besparing van ruim 2,7 miljard euro per jaar op moeten leveren, maar leidde tot veel kritiek vanuit de vakbonden. Daarnaast wordt de geplande halvering van de maximale WW-duur met een jaar uitgesteld, tot 2029. Het kabinet was van plan de maximale uitkeringsduur te verlagen van 24 naar 12 maanden. Koopkracht De koopkracht van Nederlanders gaat er volgend jaar iets op achteruit. Voor alle huishoudens gemiddeld komt er een koopkrachtvermindering van 0,1 procent. Lage inkomens gaan er iets op vooruit (0,2 procent) en ook gepensioneerden staan in de plus (0,3 procent). Minder koopkracht is er te verwachten voor middeninkomens (-0,1 procent) en hogere inkomens (-0,2 procent). Hogere belastingen zijn daar de voornaamste oorzaak van. Het minderheidskabinet besloot eind augustus extra geld vrij te maken om de daling wat te dempen. Het kabinet stelt voor de voorgenomen verhoging van de inkomstenbelasting, onder meer bedoeld om de defensie-uitgaven te kunnen verhogen, iets te matigen. Om de hoge prijzen aan de pomp te verlichten, wordt de korting op de brandstofaccijnzen met een jaar verlengd. Deze maatregelen worden onder meer gedekt met een hogere belasting op leidingwater en een lagere belastingkorting voor ouderen. Koopkracht? De koopkrachtplaatjes laten zien hoe het kabinetsbeleid de financiën van huishoudens beïnvloedt, rekening houdend met actuele economische ontwikkelingen. Veranderingen in het persoonlijke leven, bijvoorbeeld een scheiding, een nieuwe baan of het krijgen van een kind, hebben doorgaans veel meer invloed. Defensie De begroting van Defensie groeit volgend jaar naar 28,9 miljard euro. Twee jaar geleden was dat nog iets meer dan 21 miljard. In 2035 moet volgens NAVO-afspraak 3,5 procent van het bruto binnenlands product naar de krijgsmacht gaan. Volgend jaar komt weer nieuw of gemoderniseerd materieel binnen. De marine krijgt een tweede nieuwe mijnenjager, de landmacht de gemoderniseerde CV90-infanteriegevechtsvoertuigen en de luchtmacht krijgt de laatste gemoderniseerde Apache-gevechtshelikopters. Van de begroting van Defensie wordt ook de militaire hulp aan Oekraïne betaald. Jaarlijks gaat het om 3 miljard euro, maar een deel daarvan wordt steeds al in eerdere jaren uitgegeven. Onderwijs Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap kan volgend jaar meer investeren. Het gaat om 668 miljoen euro. Er wordt vanaf volgend jaar ruim een half miljard euro extra vrijgemaakt om lezen, taal en rekenen te verbeteren. Scholen worden verplicht het geld aan de verbetering van de basisvaardigheden uit te geven. Om meer personeel te werven onder zijinstromers wordt het budget hiervoor met 80 miljoen euro verhoogd. Infrastructuur Het kabinet wil 5,1 miljard euro extra uittrekken tot en met 2040 voor het Mobiliteitsfonds waarmee veel infrastructuur wordt betaald. Van de nieuwe pot geld gaat 1,5 miljard euro naar onderhoud van infrastructuur. Naar regionale bereikbaarheid gaat blijvend extra geld, oplopend tot 300 miljoen euro per jaar. "Ondanks deze extra 1,5 miljard euro blijven scherpe keuzes noodzakelijk", schrijft het ministerie. Voor onderhoud aan wegen, spoorwegen en waterwegen zijn tekorten van naar schatting tientallen miljarden euro's. Justitie en asiel Het ministerie van Justitie en Veiligheid trekt in 2027 231 miljoen euro uit om de veiligheid op straat, thuis en online te verbeteren. Van dat bedrag worden bijvoorbeeld meer wijkagenten betaald. Het wordt voor de politie gemakkelijker om gegevens te verzamelen op sociale media. Ook gaat er extra geld naar de ME om rellen en andere grote ordeverstoringen aan te pakken. Om de asielinstroom te verlagen en meer uitgeprocedeerde mensen uit te zetten investeert het kabinet 28,8 miljoen euro in de samenwerking met landen buiten de EU. Energie en innovatie Het kabinet wil miljarden uittrekken om innovatie te stimuleren. Minister Herbert van Economische Zaken kondigt een "investeringsinstelling" van 3,3 miljard euro aan. In het coalitieakkoord hadden D66, VVD en CDA ook al opgeschreven dat er een speciaal agentschap moest komen om toepassingen klaar te maken voor de markt. Dat gaat nu gebeuren, met een budget van 500 miljoen euro. Al met al hoopt het kabinet de economie met 1,5 procent per jaar te kunnen laten groeien. Minister Van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei kondigt aan dat er extra geld komt voor stroomkabels voor windenergie van zee naar het vasteland. In totaal is er 360 miljoen euro voor nieuwe gebieden waar windturbines moeten komen. Ook pompt het kabinet geld in het opslaan van het broeikasgas CO2 in lege gasvelden onder de Noordzee. Voor dat project is 1,3 miljard euro klaargelegd. Bestaande subsidieregelingen voor verduurzaming van huizen en bedrijfsgebouwen gaan door. In totaal is daar 6 miljard euro voor. Een groot deel gaat naar subsidies voor warmtepompen en isolatie. Minder regels Het kabinet wil de komende tien jaar flink extra bezuinigen door regels te schrappen en te versimpelen. In de Miljoenennota staat dat 200 miljoen euro per jaar moet worden bezuinigd in 2028 en 2029. De vorige kabinetten wilden ook al besparen op de Rijksoverheid, maar de afgelopen jaren stegen de kosten juist. Ook werden juist meer ambtenaren aangenomen in plaats van dat het aantal ambtenaren terugliep. In de Miljoenennota hebben D66, VVD en CDA besloten meer te willen bezuinigen dan in hun eerdere plannen stond.