Airport Customs Rules : ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਿਦੇਸ਼ ਘੁੰਮਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਲਈ ਉੱਥੋਂ ਜੁੱਤੇ, ਕੱਪੜੇ, ਪਰਫਿਊਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਿੰਗਾ ਸਾਮਾਨ ਖਰੀਦ ਕੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹੋ ਪਰ ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਏਅਰਪੋਰਟ ’ਤੇ ਕਸਟਮ (Customs) ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਯਾਤਰੀ ਆਪਣੇ ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੁਕਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਤੈਅ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਮਾਨ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ’ਤੇ ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁਰਮਾਨਾ ਵੀ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਦਰਅਸਲ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਏਅਰਪੋਰਟ ਕਸਟਮ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਇਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪੈਰਿਸ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਸਮੇਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ IGI ਏਅਰਪੋਰਟ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾ ਦੇਣ ਦੇ ਆਰੋਪ ਹੇਠ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੁਸ਼ਟੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ਏਅਰਪੋਰਟ ’ਤੇ ਕਦੋਂ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ?ਕਦੋਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜੁਰਮਾਨਾ?ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਪਰਤਣ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸ਼ਰਤਾਂ ਤਹਿਤ ਸਾਮਾਨ ’ਤੇ ਡਿਊਟੀ-ਫ੍ਰੀ ਛੋਟ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗੇ ਕੱਪੜੇ, ਘੜੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੀਮਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਰੀਦ ਕੇ ਲਿਆ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਛੋਟ ਦੀ ਹੱਦ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਮਾਨ ਤੈਅ ਛੋਟ ਦੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ ਤਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ ਦੇਣੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।ਕਦੋਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਾਰਵਾਈ?ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਸਾਮਾਨ ’ਤੇ ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਯਾਤਰੀ ਉਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਗ੍ਰੀਨ ਚੈਨਲ (Green Channel) ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਸਟਮ ਵਿਭਾਗ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲੱਗਣ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਮਾਨ ਜ਼ਬਤ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਸਾਮਾਨ ਲਿਆਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਕਸਟਮ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।ਹਰ ਸਾਮਾਨ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਨਿਯਮਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਸ਼ਰਾਬ, ਸੋਨਾ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਰੰਸੀ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤੈਅ ਸ਼ਰਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਛੋਟ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਮਾਨ ਲਿਆਉਣ ’ਤੇ ਡਿਊਟੀ ਦੇਣੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਿਸਕੁਟਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਵੱਖਰੇ ਨਿਯਮ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਰੰਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਵੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸ਼ਰਤਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਸਟਮ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜ਼ਰੂਰ ਲਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਏਅਰਪੋਰਟ ’ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੁਰਮਾਨੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇ।