ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦਿੱਲੀ-ਐਨਸੀਆਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਧਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਏਅਰ ਕੁਆਲਿਟੀ ਇੰਡੈਕਸ (AQI) ਬੁੱਧਵਾਰ, 21 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ, 244 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਮਾੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਗੜਦੀ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਫਾਰ ਏਅਰ ਕੁਆਲਿਟੀ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ (CAQM) ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਪੂਰੇ ਐਨਸੀਆਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਡੇਡ ਰਿਸਪਾਂਸ ਐਕਸ਼ਨ ਪਲਾਨ (GRAP) ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। CAQM ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੰਗਲਵਾਰ, 20 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦਾ AQI 179 ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਦਰਮਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬੁੱਧਵਾਰ ਦੁਪਹਿਰ 2 ਵਜੇ ਤੱਕ ਇਹ 244 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ।ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ (IMD) ਅਤੇ IITM ਦੀਆਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਮਾੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ GRAP-1 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।GRAP-1 ਵਿੱਚ ਕੀ-ਕੀ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ?ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ: ਸੜਕਾਂ ਨੂੰ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਧੂੜ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।ਉਸਾਰੀ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ: ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਢਾਹੁਣ ਦੌਰਾਨ ਧੂੜ ਕੰਟਰੋਲ ਉਪਾਅ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਕੂੜਾ ਸਾੜਨ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ: ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਾੜਨ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਮਲਬੇ ਦੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਡੰਪਿੰਗ ਲਈ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਧਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।ਵਾਹਨ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ 'ਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ: ਵਾਹਨ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਟੈਸਟਿੰਗ ਅਤੇ ਪੀਯੂਸੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੀ ਵੈਧਤਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਲ ਬੱਤੀਆਂ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਇੰਜਣ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।ਡੀਜ਼ਲ ਜਨਰੇਟਰ ਨਿਯਮ: ਡੀਜ਼ਲ ਜਨਰੇਟਰ ਸੈੱਟਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਉਪਾਅ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।ਬੱਸ ਨਿਯਮ: ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਝ ਅੰਤਰ-ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੱਸਾਂ ਨਵੇਂ GRAP ਸ਼ਡਿਊਲ ਦੇ ਤਹਿਤ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋਣਗੀਆਂ।ਕੂੜਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ: ਸਬੰਧਤ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ।ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨਿਗਰਾਨੀ: ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਉਪਾਅ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।ਨਵੇਂ GRAP 'ਚ ਕੀ-ਕੀ ਬਦਲਿਆ?CAQM ਨੇ 29 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਨਵਾਂ GRAP ਸ਼ਡਿਊਲ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ 25 ਉਪਾਅ, ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ 8, ਤੀਜੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ 10 ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ 5 ਉਪਾਅ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।ਨਵੇਂ ਸ਼ਡਿਊਲ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਡੀਜ਼ਲ ਜਨਰੇਟਰ ਸੈੱਟਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਅੰਤਰ-ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੱਸਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਨਿਯਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਧੂੜ ਕੰਟਰੋਲ, ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਉਪਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹੁਣ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਉਪਾਅ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।ਕੀ ਸਕੂਲ ਬੰਦ ਰਹਿਣਗੇ ਜਾਂ ਵਾਹਨਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ?GRAP-1 ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲ ਬੰਦ ਰਹਿਣਗੇ, ਦਫਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘਰ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਸਾਰੇ ਵਾਹਨਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ।ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਵਿਭਾਗ ਉਲੰਘਣਾਵਾਂ ਲਈ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਛੋਟੀ ਦੂਰੀ ਲਈ ਪੈਦਲ ਜਾਂ ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਣ, ਨਿੱਜੀ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਮੈਟਰੋ ਅਤੇ ਬੱਸਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ, ਵੈਧ ਵਾਹਨ PUC ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕੂੜਾ ਸਾੜਨ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਹਦਾਇਤਾਂCAQM ਨੇ NCR ਵਿੱਚ ਸਬੰਧਤ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੂੰ GRAP-1 ਉਪਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ, ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੋਰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹੈ।