Yapay Zeka Gündemi #62

Wait 5 sec.

Yapay zeka gündemi bu hafta yeni modeller, ajanlar, bilimsel araştırmalar ve güvenlik tartışmalarıyla şekillendi. OpenAI, Meta, DeepSeek ve ByteDance yeni ürün ve sistemlerle öne çıkarken; Suno ve ElevenLabs müzik tarafındaki dönüşümü hızlandırdı. Öte yandan Navier-Stokes tartışması, Anthropic’in güvenlik vakaları ve yapay zeka araştırmalarının yavaşlatılmasına yönelik çağrılar, teknolojinin ilerleme hızı kadar bu ilerlemenin nasıl yönetileceğinin de gündemin merkezine yerleştiğini gösterdi. Yeni ürünler, modeller ve yapay zeka ajanları OpenAI, “otomatik araştırma stajyeri” hedefine ulaştığını açıkladı. OpenAI, insan yönlendirmesi altında bir araştırmacının birkaç gününü alabilecek iyi tanımlanmış görevleri yerine getirebilen sistemler geliştirme hedefine ulaştığını duyurdu. Şirketin bir sonraki hedefi ise yapay zekanın araştırma süreçlerinde daha bağımsız hareket edebildiği “otomatik yapay zeka araştırmacısı” seviyesine ilerlemek. OpenAI, Astra modelini ChatGPT Plus abonelerine sundu. Kodlama, bilgisayar kullanımı ve uzun süreli profesyonel görevlere odaklanan GPT-6 Astra, 20 dolarlık ChatGPT Plus aboneliğine sahip kullanıcıların erişimine açıldı. Model ChatGPT'nin standart sohbet ekranından ziyade Work ve Codex gibi çalışma alanları üzerinden kullanılabiliyor. ChatGPT, kullanıcıların yazım tarzını öğrenmek için Gmail, Slack ve Notion'dan yararlanacak. OpenAI'ın sınırlı bir kullanıcı grubuyla test ettiği Writing Style özelliği, kullanıcının bağlı uygulamalardaki mesaj, e-posta ve belgelerini referans alarak ona daha yakın bir yazım tarzı oluşturmayı hedefliyor.OpenAI, finans sektörüne özel ChatGPT sürümünü kullanıma sundu. ChatGPT for Financial Services, finansal araştırma, model oluşturma ve sunum hazırlama gibi yatırım bankacılığı süreçlerini tek bir platformda bir araya getiriyor.WhatsApp, üçüncü taraf yapay zeka ajanları için yerel destek özelliğini test etmeye başladı. Yeni sistem kullanıcıların hesaplarına en fazla beş farklı kişisel yapay zeka ajanı bağlamasına ve bu ajanlarla doğrudan WhatsApp üzerinden sohbet etmesine imkan tanıyor. Meta'dan e-posta gönderebilen ve ödeme yapabilen kişisel yapay zeka ajanı: Muse. Meta'nın yeni kişisel yapay zeka ajanı Muse; e-posta, takvim, ödeme, alışveriş ve akıllı ev uygulamalarına bağlanarak kullanıcılar adına işlemler gerçekleştirebiliyor. Böylece Meta da yapay zekayı yalnızca soru yanıtlayan bir asistandan farklı uygulamalar arasında görev tamamlayan bir sisteme dönüştürme yarışına katılıyor. OpenAI, ChatGPT Images 2.5'i tanıttı: Sketch ile çizimler yapay zeka görsellerine dönüşüyor. Daha hızlı görsel üretimi, daha hassas düzenleme ve referans görsellerde daha yüksek tutarlılık sunan Images 2.5 ile birlikte Sketch özelliği de kullanıma sunuldu. Kullanıcılar artık basit çizimleri doğrudan üretilecek görsellere referans olarak verebiliyor.Model tarafındaki gelişmeler bununla sınırlı değil. Çin merkezli OpenBMB, MiniCPM5-2B modelini açık kaynak olarak yayınladı. 2 milyar parametreli modelin, Artificial Analysis Intelligence Index'te 4 milyar parametrenin altındaki açık modeller arasında ilk sıraya yerleştiği belirtiliyor.DeepSeek'in yeni mimari ailesinin ilk modeli V4.1 Flash DeepSeek tanıtıldı. V4.1 Flash, yerleşik multimodal görsel anlama yeteneğinin yanı sıra daha hızlı çıkarım ve daha yüksek işlem kapasitesiyle öne çıkıyor. DeepSeek, yeni modelin V4 Pro'yu performans, maliyet ve hız açısından geride bıraktığını belirtiyor. Inception Labs ise Mercury 2.5'i tanıttı. Geleneksel büyük dil modellerinden farklı olarak metni kelime kelime üretmek yerine paralel şekilde oluşturan diffusion tabanlı modelin saniyede 1.100'ün üzerinde token üretebildiği ve Anthropic'in Haiku 4.5 modeline yakın kalite sunduğu öne sürülüyor. ByteDance'in Seedance üzerine bir “world model” geliştirdiği bildiriliyor. TikTok'un çatı şirketinin video üretim modeli Seedance'i fiziksel dünyayı ve hareketleri daha kapsamlı biçimde modelleyebilecek bir sisteme dönüştürmek istediği belirtiliyor. Projenin ByteDance kurucusu Zhang Yiming tarafından yönetildiği ve modelin ekim ayında tanıtılabileceği ifade ediliyor.Ant Group, finansal işlemler için geliştirdiği yeni yapay zeka modelini açık kaynaklı olarak yayınladı. Ling-3.0-flash-Fin isimli model; yatırım araştırmaları, finansal belge analizi, hesaplama ve değerleme modelleri oluşturma gibi iş akışlarına odaklanıyor. Model MIT lisansıyla açık kaynak olarak sunuluyor.Google, Gemini'ın Windows uygulamasını kullanıma sundu Windows 10 ve Windows 11 kullanıcıları için küresel olarak kullanıma sunulan Gemini uygulaması, Alt + Space kısayoluyla masaüstünün herhangi bir noktasından yapay zeka asistanına erişmeyi mümkün kılıyor.Müzik endüstirisinde yapay zeka dönüşümü Suno'dan müzik endüstrisiyle geliştirilen yeni yapay zeka modeli: v6. Suno'nun Warner Music Group, BMG ve Believe gibi müzik şirketleriyle birlikte geliştirdiği yeni v6 model ailesi; v6, v6-Wild ve ücretsiz v6-mini olmak üzere üç farklı modelden oluşuyor. Universal Music Group ve ElevenLabs ise yapay zeka destekli lisanslı müzik platformu için anlaştı. Universal Music Group ve ElevenLabs, hayranların lisanslı şarkılarla yeni içerikler üretebilmesi için uzun vadeli bir iş birliğine imza attı. Yapay zeka günlük ürünlerin içine daha fazla yerleşiyor Yapay zeka ajanlarının uygulamalara entegrasyonu hızlanırken, tüketici ürünlerinde de daha görünür kullanım senaryoları ortaya çıkıyor. Instacart, Clementine adlı yeni yapay zeka destekli market alışveriş asistanını kullanıma sundu. Clementine, kullanıcıların yazdığı bir mesajdan veya fotoğrafını çektiği alışveriş listesinden otomatik olarak alışveriş sepeti oluşturabiliyor. Apple ise iPhone 18 Pro ile Apple Reference Image özelliğini kullanıma sunuyor. Yeni özellik, bir fotoğrafın gerçek olup olmadığını ya da yapay zeka tarafından üretilip üretilmediğini belirlemeye yardımcı olmayı amaçlıyor. Apple'ın yapay zeka çalışmaları sağlık alanına da uzanıyor. Apple Intelligence ile yenilenen Health uygulaması, Health Age ve Readiness özellikleriyle öne çıkıyor. Health Age, kullanıcının biyolojik sağlık göstergelerini kronolojik yaşıyla karşılaştırırken Readiness; uyku, aktivite ve yaşamsal veriler üzerinden günlük fiziksel kapasite hakkında değerlendirme sunuyor.Amazon Prime Video ise yapay zeka destekli dudak senkronizasyonunu kullanmaya başladı. Teknoloji ilk olarak Maxton Hall dizisinde kullanıldı. Sistem, İngilizce dublaj sırasında oyuncuların ağız hareketlerini dijital olarak yeniden şekillendirerek konuşmayla daha uyumlu hale getiriyor.Yapay zeka bilimsel araştırmalarda daha görünür hale geliyor Google DeepMind, 9 milyar olası DNA değişikliğini haritalayan AlphaGenome Atlas'ı tanıttı. AlphaGenome Atlas, insan genomunda gerçekleşmesi mümkün 9 milyardan fazla tek harflik DNA değişiminin moleküler etkilerine ilişkin yapay zeka tahminlerini araştırmacılara açıyor. 1 petabayttan fazla veri içeren platform, genetik varyantların potansiyel etkilerini daha hızlı incelemeyi amaçlıyor.Yapay zekanın ilaç geliştirme alanındaki etkisine ilişkin dikkat çekici bir gelişme de Insilico Medicine'dan geldi. Insilico Medicine, yapay zeka ile geliştirilen rentosertib adlı ilacın klinik çalışma verilerini paylaştı. İdiyopatik pulmoner fibrozis için geliştirilen ilacı kullanan 42 hastada, altı farklı biyolojik yaş ölçümünde daha genç sonuçlar elde edildi. Bazı analizlerde biyolojik yaşın 2,7 ila 3,5 yıl gerilemesi, ilacın yaşlanma mekanizmaları üzerinde de etkili olabileceği ihtimalini gündeme getirdi.Ancak yapay zekanın bilimsel araştırmalardaki yükselişi yeni tartışmaları da beraberinde getiriyor. OpenAI'ın yaklaşık 10 bin yapay zeka ajanını kullanarak Navier-Stokes problemine yönelik bir kanıt ürettiğini açıklaması, matematik dünyasında gündem yarattı. NYU matematik profesörü Tristan Buckmaster, şirketin kendisi ve Levent Alpöge'nin üzerinde çalıştığı araştırma hattından faydalanmış olabileceğini düşünüyor. OpenAI ise çalışmanın bağımsız şekilde ortaya çıktığını savunuyor. Bu tartışma, yapay zeka araçlarının bilimsel üretimde kullanılmasıyla birlikte araştırmacıların henüz yayımlanmamış çalışmalarının nasıl korunacağı ve yapay zeka ile üretilen bilimsel sonuçlarda akademik kredinin nasıl paylaşılacağı gibi yeni soruları da gündeme taşıyor.Yapay zeka güvenliği tartışması sertleşiyorSon dönemin en dikkat çekici başlıklarından biri, yapay zeka şirketlerinin kendi içinden gelen güvenlik uyarıları oldu. Anthropic araştırmacısı Jacob Coxon görevinden ayrıldı. Daha önce hem OpenAI hem de Anthropic'te çalışan Coxon, şirketlerin kendi kendini geliştirebilen yapay zeka sistemlerine ulaşmak için yürüttüğü yarışın insanlığın hayatıyla kumar oynamak anlamına geldiğini savundu. Anthropic'in Alignment Science ekibinin başındaki Evan Hubinger da yapay zekanın önümüzdeki on yıl içinde insanlığın yok olmasına yol açma ihtimalini yüzde 10'un üzerinde gördüğünü söyledi. Anthropic ayrıca Claude'un güvenlik testleri sırasında gerçek sistemlere eriştiği dördüncü vakayı açıkladı. Yaşanan olayların ardından yapay zeka güvenliği araştırma kuruluşu METR'nin sekiz haftalık bağımsız bir inceleme yürüttüğü belirtiliyor. OpenAI tarafında ise güvenlik yönetimine yönelik yeni bir atama gerçekleşti. Paul Christiano, OpenAI Foundation yönetim kuruluna ve güvenlik komitesine katıldı. 2021 yılına kadar OpenAI'ın alignment ekibini yöneten Christiano, günümüzde ABD hükümetine ileri seviye yapay zeka modellerinin test edilmesi konusunda da danışmanlık yapıyor. OpenAI'ın baş bilim insanı Jakub Pachocki de gerektiğinde yapay zeka araştırmalarının yavaşlatılması gerektiğini savunuyor. Pachocki'ye göre güvenlik önlemleri modellerin gelişim hızına yetişemezse şirketlerin yeni yapay zeka sistemleri geliştirme temposunu düşürmesi gerekebilir. OpenAI daha önce yapay zeka ajanlarının Alman bir wiki sitesinde beklenmedik davranışlar sergilediği olayı da doğrulamıştı. Şirket, bu tür olayların açıklanması konusunda daha şeffaf bir çerçeve oluşturulması gerektiğini kabul etmişti.Birleşmiş Milletler'den yapay zeka için varoluşsal risk uyarısı Yapay zeka güvenliği tartışmalarına Birleşmiş Milletler de dahil oldu. BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, gelişmiş yapay zekanın insanlık için varoluşsal bir risk oluşturabileceğine ilişkin endişeleri paylaştığını söyledi. Türk ayrıca yapay zekanın geleceği üzerinde çok az sayıda kişinin neredeyse sınırsız bir güce sahip olmasına dikkat çekerek teknolojinin geliştirilmesi ve yönetilmesinde daha geniş bir toplumsal ve demokratik denetime ihtiyaç olduğunu savundu. ABD'de yapay zekaya yönelik endişe artıyor NBC News'in 7 bin 105 yetişkinle yaptığı araştırmaya göre Amerikalıların yüzde 70'i yapay zekadan heyecan duymaktan çok endişe ediyor. Katılımcıların yüzde 52'si yapay zekayı kullanırken, yalnızca yüzde 18'i ürettiği bilgilere güveniyor. Araştırmada yüzde 69'luk kesim yakınlarında veri merkezi kurulmasına karşı çıkarken, yüzde 70 yapay zekanın iş kayıplarına yol açtığını düşünüyor. Katılımcıların yüzde 81'i mevcut düzenlemeleri yetersiz bulurken, yüzde 44'ü yapay zeka politikaları konusunda hiçbir siyasi partiye güvenmediğini belirtiyor.Yapay zeka farklı sektörlerde iş süreçlerine yerleşiyor UBS, işe alımlarda yapay zeka yetkinliğini kriter haline getiriyor. Banka, 2027'de şirkete katılacak mezun ve stajyer adaylarından yalnızca yapay zeka araçlarını kullanmış olmalarını değil, bu araçlarla iş sonuçlarını ve verimliliği nasıl geliştirdiklerini de göstermelerini isteyecek. Böylece yapay zeka okuryazarlığı finans sektöründe somut bir işe alım kriterine dönüşmeye başlıyor.Telif ve içerik üreticileriyle yapay zeka şirketleri arasındaki mücadele sürüyor Yapay zeka şirketlerinin eğitim verilerini nasıl kullandığına ilişkin hukuki mücadeleye yeni davalar ekleniyor. Seattle Times ve Newsday, OpenAI ile Microsoft'a dava açtı. Yayıncılar, içeriklerinin yapay zeka modellerini eğitmek amacıyla izinsiz kullanıldığını savunuyor. İki medya kuruluşu yapay zekanın gazeteciliğin ekonomik döngüsünü geri dönülemez biçimde bozma riski taşıdığını öne sürüyor. Yapay zeka yatırımları hız kesmiyor Mistral, 21 milyar euroyu aşan değerleme üzerinden 3 milyar euro yatırım aldı. Samsung Electronics liderliğinde gerçekleşen Seri D turuyla birlikte Mistral'in değerlemesi yaklaşık bir yıl içinde neredeyse iki katına çıktı. Cognition, 48 milyar dolar değerleme üzerinden 2 milyar dolar yatırım aldı. Devin isimli yapay zeka yazılım mühendisiyle tanınan şirket, yeni sermayeyi modellerini ve ürünlerini geliştirmek, hesaplama altyapısını ölçeklendirmek ve büyümesini desteklemek için kullanmayı planlıyor. Sağlık tarafında Forus 150 milyon dolar yatırım aldı. İlaç erişimi ve reçete yönetimi süreçlerine odaklanan girişim, yatırımla birlikte yapay zeka destekli ağını yeni tıbbi uzmanlıklara genişletmeyi ve tedavi süreçlerindeki daha fazla operasyonu ajanlarla otomatikleştirmeyi hedefliyor. Hukuk teknolojileri de yatırımcıların radarında. Harvey, 15,5 milyar dolar değerleme üzerinden 550 milyon dolar yatırım aldı. Hukuk ve profesyonel hizmetler alanına özel yapay zeka yazılımları geliştiren şirketin yatırım turuna Diffusion ve Lightspeed Venture Partners ortaklaşa liderlik etti.Yapay zeka destekli CRM platformu geliştiren Lightfield, 47 milyon dolar yatırım aldı. Lightfield'in 47 milyon dolarlık A serisi yatırım turuna Andreessen Horowitz (a16z) liderlik etti.