Finfinnee, Fulbaana 11, 2019 (FMC)- Itiyoophiyaan filannoo waliigalaa 7ffaa milkaa’inaan gaggeessuun hordofee boqonnaa murteessaa mootummaa haaraa hundeessuuf ishee dandeessisu irratti argamti. Adeemsi ce’umsa diimokiraasii yeroo ammaa gaggeeffamaa jiru, sirni diimokiraasii bal’aa fi hirmaachisaa ta’e adeemsa ijaarsa biyyaa keessatti qaama murteessaa ta’uu kan agarsiisudha. Itiyoophiyaan fooyya’iinsa dhaabbilee, adeemsa marii biyyaalessaa hirmaachisaa fi qajeeltoowwan bulchiinsa heera mootummaa irratti hundaa’uun, aadaa siyaasaa amansiisaa bilchina dhaabbilee fi amantaa uummataa irratti hundaa’e ijaaraa jirti. Imalli diimokiraasii Itiyoophiyaa cimsuu ijaarsa dandeettii dhaabbilee irratti kan fuulleffate yoo ta’u, biyyattiin waliigaltee siyaasaa yeroo gabaabaa irra dhaabbilee hojimaatawwan diimokraasii itti fufsiisuu danda’an cimsuu irratti xiyyeeffatteetti. Kanaaf ammoo agarsiistuu guddaan filannoo waliigalaa marsaa 7ffaadha. Boordiin Filannoo Biyyaalessaa bilisaa fi karaa iftoomina qabuun socho’uun dorgommii siyaasaaf waltajjii walaba ta’e qopheessuun, sagalee uummanni filannoon kenne fudhatamummaa siyaasaaf bu’uura ta’uu mirkaneesseera. Hojii Komishiniin Marii Biyyaalessaa hojjetes waliigaltee waloof boqonnaa haaraa baneera. Komishinichi marii qaamolee hawaasaa garaagaraa hirmaachise mijeessuun, gaaffilee biyyaalessaa waggoota dheeraaf turan deebisuuf, waliigaltee waliinii uumuuf, akkasumas walitti bu’iinsota furuuf mariin karaa nagaa daandii filmaata biraa hin qabne ta’uu mirkaneesseera. Adeemsa filannoo diimokiraatawaatti aansee bakka bu’oonni uummataan filataman teessoo isaanii qabachuun, imaammattoonni bahan fedhii uummataa kan calaqqisiisan ta’uu mirkaneessuun itti gaafatamummaa isaanii akka bahataniif isaan dandeessisa. Hojimaanni paartileen filannoo mo’atan karaa Mana Maree Bakka Bu’oota Uummataa mootummaa ittiin hundeessan dirreen siyaasaa Itiyoophiyaa bal’achuu isaa kan mirkaneessudha. Ce’umsi aangoofi bulchiinsaa sirnaan akka gaggeeffamu gochuun sosochiin diinagdeefi tajaajiloonni uummataa osoo hin danqamiin akka itti fufan taasisa. Paartileen siyaasaa hojimaata paarlaamaa akka waltajjii siyaasaa nagaa qabeessaatti wayita fudhatan muddamni siyaasaa ni hir’ata. Qaamni raawwachiiftuu aangoo isaa kallattiin qaama seera tumaa irraa waan argatuuf, mootummaan gaaffii uummataaf kara bakka bu’oota uummataan deebii akka kennu taasisa. Mootummaa diimokraatawaan hundaa’uun, pirojektoonni gurguddoon fi fooyya’iinsi diinagdee gufuu tokko malee akka itti fufan carraa uuma. Kunis invastimantii hawwachuuf, akkasumas hariiroowwan dippilomaasii caalmaatti akka ciman gochuuf gumaacha olaanaa bahata. Mootummaan Ida’amuu, ijaarsi sirna diimokraasii badhaadhina Itiyoophiyaaf bu’uura ta’uu hubachuun, yeroo mootummaa haaraa hundeessuuf qophii taasisaa jiru kanatti, hojimaata dhaabbilee, marii biyyaalessaa fi bulchiinsa heera mootummaa akka utubaalee aangoo siyaasaa taasiseera. Mihiirat Damisseen.