شفقنا- سازمان امور عشایر ایران با هدف مستندسازی و ماندگاری میراث معنوی جوامع عشایری، مسابقه ملی «آیینه سوگ ایل» را در دو رشته عکاسی و فیلم کوتاه برگزار میکند. این رویداد فرهنگی با تمرکز بر جلوههای منحصربهفرد عزاداری محرم در بستر زندگی کوچنشینی، تلاش میکند تا هویت مذهبی و اجتماعی ایلها را در قالب آثار تصویری برای نسلهای آینده ثبت کند.به همین مناسبت در گفتگویی با حجتالاسلام والمسلمین سید عبدالله بحرینی مسئول حوزه نمایندگی ولی فقیه در سازمان امور عشایر ایران، به بررسی زوایای مختلف این مسابقه پرداخته شده است.ضمن عرض سلام و تسلیت ایام عزاداری امام حسین علیهالسلام، لطفا در رابطه با مسابقه ملی «آیینه سوگ ایل» و چرایی شکلگیری این رویداد برای مخاطبان توضیح بفرمایید؟پاسخ: علیکم السلام، عزاداریهای سما قبول درگاه الهی؛ مسابقه ملی «آیینه سوگ ایل»، رویدادی فرهنگی و هنری است که با هدف اصلیِ ثبت و معرفی جلوههای منحصربهفرد عزاداری محرم در میان جوامع عشایری کشور طراحی شده است. جامعه عشایری ایران در طول تاریخ، پیوندی عمیق و ریشهدار با فرهنگ عاشورا داشته و آیینهای سوگواری همواره بخشی جداییناشدنی از هویت معنوی و اجتماعی آنان بوده است.ایده شکلگیری این مسابقه از این ضرورت ناشی میشود که این جلوههای ارزشمند فرهنگی که گاه از دید رسانهها پنهان میمانند، بهدرستی مستندسازی شوند. به همین سبب، شورای فرهنگی سازمان امور عشایر ایران با همکاری دبیرخانه شورای فرهنگ و هنر روستا، وزارت ارشاد و وزارت آموزش و پرورش تصمیم گرفتند تا از طریق برگزاری این مسابقه ملی در قالب عکاسی و فیلم کوتاه (دو دقیقهای)، بستری برای روایت تصویری این آیینها فراهم کنند؛ تا این میراث، هم در حافظه فرهنگی کشور ثبت شود و هم برای نسلهای آینده ماندگار بماند.چرا تمرکز این مسابقه بر «ایل» و فرهنگ عشایری است؟ آیا از نظر فرهنگی میان سوگواری روستایی و ایلی تمایزی وجود دارد؟تمرکز ویژه بر فرهنگ ایلی به این دلیل است که سبک زندگی عشایری، ویژگیهای منحصربهفردی دارد که بر تمامی ابعاد زندگی، از جمله آیینهای مذهبی، سایه افکنده است.ساختار اجتماعی، پویایی کوچنشینی، روابط خویشاوندی و حتی فضای طبیعی زندگی، بر شکلگیری و اجرای مراسمهای سوگواری تأثیر مستقیم میگذارد.از همین رو، عزاداری محرم در میان ایلها، جلوههایی دارد که با عزاداری در شهرها یا حتی روستاها متفاوت است؛ برای مثال، شیوه برپایی مراسم، نوع نذورات، حضور گسترده و پرشور خانوادهها، نقش پررنگ زنان عشایری و حتی نحوه مشارکت کودکان و نوجوانان، همگی رنگ و بوی خاص فرهنگ ایلی را به خود گرفته است.هدف ما از این مسابقه، تبیین همین تمایز و نشان دادن این نکته است که فرهنگ عاشورا چگونه در بستر زندگی کوچنشینی، معنا و جلوهای ویژه پیدا کرده است.محورهای اصلی جشنواره چیست و علاقهمندان تا چه تاریخی میتوانند آثار خود را ارسال کنند؟در این جشنواره، محورهای متنوعی برای پوشش ابعاد گوناگون آیینهای سوگواری در نظر گرفته شده است، از جمله:– عزاداری در سیاهچادر، ییلاق، قشلاق و در مسیرهای کوچ؛– اجرای تعزیه، شبیهخوانی و نوحهخوانیهای بومی؛– نقش ریشسفیدان، بزرگان ایل و حضور پرشور زنان و جوانان در آیینها؛– موکبهای عشایری، نذورات، موسیقی آیینی و همدلی میان ایل؛– تجلی ارادت به ولایت و ارزشهای انقلاب اسلامی، و همچنین عزاداری عشایر همزمان با مراسم تشییع پیکر مطهر قائد شهید امت، حضرت آیتالله العظمی امام سیدعلی خامنهای.علاقهمندان میتوانند آثار خود را در قالب عکس یا فیلم کوتاه دو دقیقهای، از طریق پیامرسان ایتا به شماره ۰۹۳۷۰۳۰۲۹۴۴ ارسال کنند.مهلت ارسال آثار تا پایان ایام ماه صفر (مصادف با ۲۳ مرداد ماه) تعیین شده است تا شرکتکنندگان فرصت کافی برای ثبت کامل آیینهای محرم و اربعین را داشته باشند.این مسابقه در سطح ملی برگزار میشود؛ میزبان اصلی کدام استان خواهد بود و رشتههای اصلی آن چیست؟این مسابقه در سطح ملی برگزار شده و مخاطب اصلی آن، جوامع عشایری سراسر کشور هستند.طبق برنامهریزیها، این رویداد به میزبانی یکی از استانهای عشایرنشین کشور برگزار خواهد شد و آثار برگزیده در مراسم اختتامیه معرفی میگردند.رشتههای اصلی شامل دو بخش است: عکاسی و فیلم کوتاه (دو دقیقهای). انتخاب این دو قالب به این دلیل است که هم عکاسان حرفهای و هم فعالان رسانهای و حتی علاقهمندان با امکانات ساده، بتوانند این جلوههای فرهنگی را به بهترین شکل ثبت و روایت کنند. از نظر دستاوردهای فرهنگی، مهمترین جنبهای که میتوان از این مسابقه یاد کرد چیست؟بزرگترین دستاورد این مسابقه، ثبت و ماندگارسازی میراث معنوی و سنتی جامعه عشایری در حوزه آیینهای عاشورایی است. بسیاری از این آیینها بر پایه سنتهای شفاهی استوارند و اگر بهدرستی مستندسازی نشوند، ممکن است به مرور زمان کمرنگ گردند. برگزاری این رویداد نه تنها باعث معرفی این فرهنگ به جامعه بزرگتر میشود، بلکه موجب تقویت هویت فرهنگی در میان نسل جوان عشایر نیز میگردد؛ چرا که مشارکت جوانان در روایتگری این آیینها، پیوند عمیقتر آنها را با میراث مذهبی و فرهنگیشان تضمین میکند.پایان پیام/نوشته «آیینه سوگ ایل»؛ بازخوانی شکوه عزاداری در دل کوچنشینی اولین بار در خبرگزاری بینالمللی شفقنا | خبرگزاری شیعیان، فتاوای آیتالله سیستانی و مرجعیت، آخرین اخبار ایران و جهان. پدیدار شد.