16 FDC Drugs Bans in india : ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ 16 ਫਿਕਸਡ-ਡੋਜ਼ ਕੰਬੀਨੇਸ਼ਨ (FDC) ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ, ਵਿਕਰੀ ਅਤੇ ਵੰਡ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਾਇਦਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਸੰਭਾਵਿਤ ਖਤਰੇ ਵੱਧ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ।ਫਿਕਸਡ-ਡੋਜ਼ ਕੰਬੀਨੇਸ਼ਨ (FDC) ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?ਫਿਕਸਡ-ਡੋਜ਼ ਕੰਬੀਨੇਸ਼ਨ (FDC) ਉਹ ਦਵਾਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਰਗਰਮ ਦਵਾਈ ਤੱਤਾਂ (Active Pharmaceutical Ingredients) ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹੇ ਕੰਬੀਨੇਸ਼ਨ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਆਧਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਹਤ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਵੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸਮੀਖਿਆ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੀਖਿਆ ਲਈ ਡਰੱਗਸ ਟੈਕਨੀਕਲ ਐਡਵਾਇਜ਼ਰੀ ਬੋਰਡ (DTAB) ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਮਾਹਿਰ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਵਾਈ ਕੰਬੀਨੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਗੈਰ-ਜ਼ਰੂਰੀ, ਗੈਰ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਜਾਂ ਸੰਭਾਵਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਹਨ।ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ?ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 16 ਦਵਾਈ ਕੰਬੀਨੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਪਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਿਕਿਤਸਕ ਜਾਇਜ਼ਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਸਿਹਤ ਸੰਬੰਧੀ ਖਤਰੇ ਵੱਧ ਸਕਦੇ ਸਨ।ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਦਵਾਈਆਂਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ (Painkiller), ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ (Antispasmodic), ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਕੰਬੀਨੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਉਤਪਾਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮੋਕਸੀਸਿਲਿਨ + ਸੇਰਾਟਿਓਪੈਪਟਿਡੇਜ਼ , ਅਮੋਕਸੀਸਿਲਿਨ + ਕਲੋਕਸਾਸਿਲਿਨ ਆਧਾਰਿਤ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ , ਸੇਫਾਡਰੋਕਸਿਲ + ਪ੍ਰੋਬੇਨੇਸਿਡ ,ਸੇਫਿਊਰੋਕਸੀਮ + ਸੇਰਾਟਿਓਪੈਪਟਿਡੇਜ਼ ਵਰਗੇ ਕੰਬੀਨੇਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।ਸਕਿਨ ਕੇਅਰ ਅਤੇ ਕਾਸਮੈਟਿਕ ਉਤਪਾਦ ਵੀ ਬੈਨਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਸਕਿਨ ਕੇਅਰ ਅਤੇ ਕਾਸਮੈਟਿਕ ਉਤਪਾਦਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਐਲੋਵੀਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਟਾਮਿਨ-E, ਜੋਜੋਬਾ ਆਇਲ, ਆਰੈਂਜ ਆਇਲ, ਵੀਟ ਜਰਮ ਆਇਲ, ਟੀ ਟ੍ਰੀ ਆਇਲ, ਐਲੈਂਟੋਇਨ ਅਤੇ ਡੀ-ਪੈਂਥੇਨੋਲ ਵਰਗੇ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਪਾਬੰਦੀ ਡਰੱਗਸ ਐਂਡ ਕਾਸਮੈਟਿਕਸ ਐਕਟ, 1940 ਦੀ ਧਾਰਾ 26A ਤਹਿਤ ਲਗਾਈ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਦਮ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਡਰੱਗ ਕੰਟਰੋਲਰਾਂ, ਦਵਾਈ ਨਿਯੰਤਰਕ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਆਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਕਰਵਾਉਣ। ਨਾਲ ਹੀ ਦਵਾਈ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਆਯਾਤਕਾਂ ਅਤੇ ਵੰਡਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਲੋੜੀਂਦੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਦਵਾਈਆਂ ਉਪਲਬਧ ਰਹਿਣਗੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਬਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬਿਹਤਰ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਇਲਾਜ ਮਿਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।