പാരീസിന്റെ തെരുവുകള്‍ വീണ്ടും കത്തുകയാണ്. യൂറോപ്പിന്റെ സാംസ്‌കാരിക തലസ്ഥാനമെന്നും ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഈറ്റില്ലമെന്നും മുതലാളിത്തം കൊട്ടിഘോഷിക്കുന്ന ഫ്രാന്‍സിന്റെ ഹൃദയഭാഗങ്ങളില്‍ നിന്ന് ഇപ്പോള്‍ ഉയരുന്നത് കടുത്ത നിരാശയിലായ, എന്നാല്‍ അങ്ങേയറ്റം പോരാട്ടവീര്യമുള്ള ഒരു യുവതലമുറയുടെ മുദ്രാവാക്യങ്ങളാണ്.ഫ്രാന്‍സില്‍ ഇപ്പോള്‍ അരങ്ങേറുന്ന വിദ്യാര്‍ത്ഥി പ്രക്ഷോഭങ്ങളെ കേവലമൊരു 'വിദ്യാഭ്യാസ പ്രശ്‌നമായി' മാത്രം ചുരുക്കിക്കാണാന്‍ കഴിയില്ല. ഇതൊരു ഘടനാപരമായ പ്രതിസന്ധിയുടെ പൊട്ടിത്തെറിയാണ്. 1968 മെയ് മാസത്തില്‍ ഫ്രാന്‍സിനെ പിടിച്ചുകുലുക്കിയ ഐതിഹാസികമായ വിദ്യാര്‍ത്ഥി പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ ഓര്‍മ്മകളെ വീണ്ടും ഉണര്‍ത്തുന്ന വിധത്തില്‍, നവലിബറല്‍ ഭരണകൂടങ്ങള്‍ തങ്ങളുടെ ജനതയോട് കാണിക്കുന്ന വഞ്ചനയുടെയും കോര്‍പ്പറേറ്റ് പ്രീണന നയങ്ങളുടെയും ബാക്കിപത്രമാണ് ഇന്ന് ഫ്രാന്‍സിലെ തെരുവുകളില്‍ ചോരയായും കണ്ണീര്‍വാതകമായും പടരുന്നത്.സമരത്തിന്റെ ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങള്‍: തകരുന്ന വിദ്യാഭ്യാസവും ഫാക്ടറികളാകുന്ന ക്ലാസ് മുറികളുംഎന്തുകൊണ്ടാണ് ഫ്രാന്‍സിലെ വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ തങ്ങളുടെ പുസ്തകങ്ങള്‍ മാറ്റിവെച്ച് ബാരിക്കേഡുകള്‍ക്ക് പിന്നില്‍ അണിനിരന്നത്? ഈ ചോദ്യത്തിന്റെ ഉത്തരം അന്വേഷിക്കുമ്പോള്‍ നാം ചെന്നെത്തുന്നത് മുതലാളിത്ത ഭരണകൂടങ്ങള്‍ സൃഷ്ടിച്ചുവെച്ചിരിക്കുന്ന കടുത്ത സാമ്പത്തിക അസമത്വങ്ങളിലേക്കാണ്. ഫ്രാന്‍സിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങള്‍ ഇന്ന് ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ തകര്‍ച്ചയിലാണ്. സാമ്പത്തിക ബാധ്യതകള്‍ കുറയ്ക്കാന്‍ ഇമ്മാനുവല്‍ മാക്രോണിന്റെ സര്‍ക്കാര്‍ നടപ്പിലാക്കിയ കടുത്ത സാമ്പത്തിക നിയന്ത്രണങ്ങള്‍ ഏറ്റവും വലിയ ആഘാതമേല്‍പ്പിച്ചത് വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയ്ക്കാണ്. വിദ്യാലയങ്ങളിലെ അധ്യാപക ക്ഷാമം രൂക്ഷമാണ്. പുതിയ അധ്യയന വര്‍ഷം തുടങ്ങിയപ്പോള്‍ തന്നെ അധ്യാപകരില്ലാത്തത് കാരണം 10 ശതമാനത്തോളം പഠനമണിക്കൂറുകളാണ് കുട്ടികള്‍ക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ടത്.സെപ്റ്റംബര്‍ 21ന് പാരീസിന്റെ വടക്കന്‍ പിന്നാക്ക മേഖലയായ സീന്‍സെന്റ്‌ഡെനിസിലെ ചില വിദ്യാലയങ്ങളിലാണ് സമരത്തിന്റെ തീപ്പൊരി വീണത്. ദരിദ്രരും കുടിയേറ്റക്കാരും തിങ്ങിപ്പാര്‍ക്കുന്ന ഈ പ്രദേശത്തെ മനഃപൂര്‍വ്വം അവഗണിക്കുന്ന സര്‍ക്കാരിന്റെ വര്‍ഗ്ഗീയവും വിവേചനപരവുമായ നയങ്ങള്‍ക്കെതിരെയായിരുന്നു ആദ്യ പ്രതിഷേധം. പിന്നീട് ഇത് സോഷ്യല്‍ മീഡിയ വഴി രാജ്യമൊട്ടാകെ പടര്‍ന്നു.ഒരു വികസിത രാജ്യത്ത് കേട്ടുകേള്‍വിയില്ലാത്ത ദുരിതങ്ങളിലൂടെയാണ് വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ കടന്നുപോകുന്നത്. തകര്‍ന്നുവീഴാറായ ക്ലാസ് മുറികള്‍, ഇരിക്കാന്‍ സ്വന്തമായി കസേരകളില്ലാത്ത അവസ്ഥ, ശരിയായ എയര്‍ കണ്ടീഷനിങ് അല്ലെങ്കില്‍ ഹീറ്റിങ് സംവിധാനങ്ങളുടെ അഭാവം, ക്ലാസ് മുറികളിലെ എലി, പാറ്റ ശല്യം എന്നിവ കുട്ടികളുടെ നിത്യജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായി. 2026ല്‍ യൂറോപ്പിലുണ്ടായ തീവ്രമായ ഉഷ്ണതരംഗത്തില്‍ ക്ലാസ് മുറികളിലെ താപനില 40 ഡിഗ്രി സെല്‍ഷ്യസ് വരെ ഉയര്‍ന്നപ്പോള്‍, ശ്വാസം മുട്ടി പഠിക്കേണ്ടിവന്ന കുട്ടികളുടെ രോഷം സ്വാഭാവികമായിരുന്നു.മുതലാളിത്ത വ്യവസ്ഥിതി വിദ്യാഭ്യാസത്തെ ഒരു ഫാക്ടറി ഉല്‍പാദന പ്രക്രിയയായാണ് കാണുന്നത്. ഒരു ക്ലാസില്‍ ശരാശരി 35ലധികം കുട്ടികള്‍ തിങ്ങിനിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഫ്രഞ്ച് ഹൈസ്‌കൂളുകള്‍ ഇതിന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച ഉദാഹരണമാണ്. ഇതിനു പുറമെയാണ് കുട്ടികളെ മാനസികമായി തളര്‍ത്തുന്ന സമയക്രമം. രാവിലെ 8:30 മുതല്‍ വൈകിട്ട് 6 മണി വരെ നീളുന്ന കഠിനമായ ടൈംടേബിളുകള്‍ കുട്ടികളില്‍ ഉണ്ടാക്കുന്ന മാനസിക സമ്മര്‍ദ്ദം ചെറുതല്ല. 'രാവിലെ 8 മുതല്‍ വൈകിട്ട് 6 വരെ ഞങ്ങള്‍ വിദ്യാര്‍ത്ഥികളാണോ അതോ തടവിലാക്കപ്പെട്ടവരാണോ?' എന്ന പ്ലക്കാര്‍ഡുകളേന്തിയാണ് കുട്ടികള്‍ പ്രതിഷേധിക്കുന്നത്. സര്‍വ്വകലാശാലാ പ്രവേശനത്തിനുള്ള 'പാര്‍ക്കൂര്‍സപ്പ്' എന്ന സങ്കീര്‍ണ്ണമായ പരീക്ഷാ സംവിധാനം വിദ്യാഭ്യാസത്തെ അറിവ് നേടാനുള്ള ഇടം എന്നതിലുപരി, കുട്ടികളെ ഉപകരണങ്ങളാക്കി മാറ്റുന്ന ഒരു അടിച്ചമര്‍ത്തല്‍ യന്ത്രമാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു.സമരത്തിന്റെ നാള്‍വഴികള്‍: പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളില്‍ നിന്ന് ദേശീയ പ്രക്ഷോഭത്തിലേക്ക്ഈ സമരം വളരെ കൃത്യമായ ഘട്ടങ്ങളിലൂടെയാണ് വികസിച്ചത് എന്നത് ഒരു സാമൂഹ്യശാസ്ത്ര വിദ്യാര്‍ത്ഥിക്ക് കൗതുകം നല്‍കുന്ന കാര്യമാണ്. സെപ്റ്റംബര്‍ 21ന് പാരീസിന്റെ വടക്കന്‍ പിന്നാക്ക മേഖലയായ സീന്‍സെന്റ്‌ഡെനിസിലെ ചില വിദ്യാലയങ്ങളിലാണ് സമരത്തിന്റെ തീപ്പൊരി വീണത്. ദരിദ്രരും കുടിയേറ്റക്കാരും തിങ്ങിപ്പാര്‍ക്കുന്ന ഈ പ്രദേശത്തെ മനഃപൂര്‍വ്വം അവഗണിക്കുന്ന സര്‍ക്കാരിന്റെ വര്‍ഗ്ഗീയവും വിവേചനപരവുമായ നയങ്ങള്‍ക്കെതിരെയായിരുന്നു ആദ്യ പ്രതിഷേധം. പിന്നീട് ഇത് സോഷ്യല്‍ മീഡിയ വഴി രാജ്യമൊട്ടാകെ പടര്‍ന്നു.ആക്ട് I (സെപ്റ്റംബര്‍ 29): യൂണിയന്‍ സിന്‍ഡികേല്‍ ലൈസീന്‍ (USL) എന്ന വിദ്യാര്‍ത്ഥി സംഘടനയുടെ നേതൃത്വത്തില്‍ രാജ്യവ്യാപകമായി ആദ്യ പണിമുടക്ക് നടന്നു. വിദ്യാലയങ്ങള്‍ക്ക് മുന്നില്‍ വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ ബാരിക്കേഡുകള്‍ തീര്‍ത്തു.ആക്ട് II (ഒക്ടോബര്‍ 1): ഹൈസ്‌കൂള്‍ കുട്ടികള്‍ക്ക് പിന്തുണയുമായി സര്‍വ്വകലാശാലാ വിദ്യാര്‍ത്ഥികളും സമരത്തില്‍ പങ്കുചേര്‍ന്നു.ആക്ട് III (ഒക്ടോബര്‍ 6): സി.ജി.ടി, സി.എഫ്.ഡി.ടി തുടങ്ങിയ ഫ്രാന്‍സിലെ അതികായരായ ട്രേഡ് യൂണിയനുകള്‍ സമരരംഗത്തേക്ക് കുതിച്ചെത്തി. അധ്യാപകരും ഫയര്‍ഫോഴ്‌സ് ജീവനക്കാരും ഉള്‍പ്പെടെ രാജ്യത്തുടനീളം രണ്ടര ലക്ഷത്തിലധികം ആളുകള്‍ തെരുവിലിറങ്ങി. സമരം ശക്തമായ ഒക്ടോബര്‍ 6 ചൊവ്വാഴ്ച ഫ്രാന്‍സിലെ 3,700ഓളം ഹൈസ്‌കൂളുകളില്‍ 900 സ്‌കൂളുകള്‍ പൂര്‍ണ്ണമായും അടച്ചിട്ടു. പ്രക്ഷോഭം ആരംഭിച്ചതു മുതല്‍ ഇതുവരെ 6,800ലധികം ആളുകളെയാണ് പോലീസ് കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തത്, ഇതില്‍ 86 ശതമാനവും പ്രായപൂര്‍ത്തിയാകാത്ത കുട്ടികളാണ്ആക്ട് IV (ഒക്ടോബര്‍ 8): വര്‍ദ്ധിച്ചുവരുന്ന പോലീസ് അതിക്രമങ്ങള്‍ക്കെതിരെയുള്ള വന്‍ ജനരോഷമാണ് ഈ ഘട്ടത്തില്‍ കണ്ടത്. സമ്പന്ന മേഖലകളില്‍ നിന്നുള്ള കുട്ടികളും രക്ഷിതാക്കളും പൂര്‍ണ്ണ പിന്തുണയുമായി തെരുവിലിറങ്ങി.ഇപ്പോള്‍, ഒക്ടോബര്‍ 13ന് നടക്കാനിരിക്കുന്ന 'ആക്ട് V' സമരത്തിനായി ഫ്രാന്‍സ് തയ്യാറെടുക്കുകയാണ്. കേവലം കുറച്ച് അധ്യാപകരെ നിയമിക്കാമെന്ന സര്‍ക്കാര്‍ വാഗ്ദാനം തള്ളിക്കളഞ്ഞുകൊണ്ട്, വിദ്യാലയങ്ങളെയും ഗതാഗത സംവിധാനങ്ങളെയും പൂര്‍ണ്ണമായി സ്തംഭിപ്പിക്കുന്ന വന്‍കിട ഉപരോധങ്ങള്‍ക്കാണ് വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ ആഹ്വാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയില്‍ കൃത്യമായ ഫണ്ടും സ്ഥിരനിയമനങ്ങളും രേഖാമൂലം ഉറപ്പാക്കുന്നത് വരെ പിന്നോട്ടില്ലെന്നാണ് അവരുടെ പ്രഖ്യാപനം.ഭരണകൂട ഭീകരതയും വംശീയ ലേബലിംഗിന്റെ രാഷ്ട്രീയവുംഏതൊരു ഫാസിസ്റ്റ് നവലിബറല്‍ ഭരണകൂടവും ജനകീയ സമരങ്ങളെ നേരിടുന്നത് പോലീസിനെയും സൈന്യത്തെയും ഉപയോഗിച്ചാണ്. ഫ്രഞ്ച് സര്‍ക്കാരും ഇതില്‍ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമല്ല. സമാധാനപരമായി പ്രതിഷേധിച്ച പ്രായപൂര്‍ത്തിയാകാത്ത കുട്ടികള്‍ക്ക് നേരെ റയട്ട് പോലീസ് കണ്ണീര്‍ വാതകവും ലാത്തിയും റബ്ബര്‍ ബുള്ളറ്റുകളും പ്രയോഗിച്ചു. വടക്കന്‍ ഫ്രാന്‍സിലെ ലെന്‍സില്‍ നടന്ന ഏറ്റുമുട്ടലില്‍ പോലീസിന്റെ സ്റ്റണ്‍ ഗ്രനേഡ് പൊട്ടി പതിനഞ്ചുകാരനായ ഒരു വിദ്യാര്‍ത്ഥിക്ക് കൈപ്പത്തി നഷ്ടപ്പെട്ട സംഭവം ഫ്രഞ്ച് ഭരണകൂടത്തിന്റെ ക്രൂരതയുടെ ആഴം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.ഇതിനൊപ്പം തന്നെ ഭരണകൂടം പയറ്റിയ മറ്റൊരു കുതന്ത്രമാണ് ലേബലിംഗിന്റെ രാഷ്ട്രീയം. മുതലാളിത്ത ഭരണകൂടങ്ങള്‍ തങ്ങള്‍ക്കെതിരെ ഉയരുന്ന ജനകീയ സമരങ്ങളെ ഇസ്‌ലാമോഫോബിയയുടെയും തീവ്രവാദത്തിന്റെയും കളങ്ങളില്‍ തളച്ചിടാന്‍ എക്കാലത്തും ശ്രമിക്കാറുണ്ട്. പുറത്തുനിന്ന് ഇത് 'മുസ്‌ലിം കുടിയേറ്റക്കാരുടെ സമരമാണെന്നും', 'തീവ്രവാദി പ്രസ്ഥാനങ്ങള്‍ നടത്തുന്ന ഗൂഢാലോചനയാണെന്നും' വലതുപക്ഷ ശക്തികള്‍ പ്രചരിപ്പിച്ചു. 'ബ്ലാക്ക് ബ്ലോക്ക്' പോലുള്ള അരാജകവാദി സംഘങ്ങളുടെ നുഴഞ്ഞുകയറ്റത്തെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി വിദ്യാര്‍ത്ഥികളെ മുഴുവന്‍ അക്രമികളായി മുദ്രകുത്താന്‍ ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം ശ്രമിച്ചു. എന്നാല്‍ ഫ്രാന്‍സിലെ സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങള്‍ ഈ വംശീയ രാഷ്ട്രീയത്തെ തികഞ്ഞ പുച്ഛത്തോടെയാണ് തള്ളിക്കളഞ്ഞത്. വിദ്യാഭ്യാസം തകരുന്നതിനെതിരെ ശബ്ദമുയര്‍ത്തുന്ന കുട്ടികളെ തീവ്രവാദികളാക്കുന്ന ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഗൂഢലക്ഷ്യം ജനങ്ങള്‍ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. 'ഞങ്ങള്‍ക്ക് പഠിക്കാന്‍ സുരക്ഷിതമായ ക്ലാസ് മുറികളും അധ്യാപകരെയും മാത്രമാണ് വേണ്ടത്, ഇതില്‍ എന്ത് മതവും രാഷ്ട്രീയവുമെ?' എന്ന് സാധാരണക്കാര്‍ ചോദിക്കാന്‍ തുടങ്ങി. ഈ സത്യസന്ധതയാണ് സമരത്തിന് 72 ശതമാനത്തിലധികം ഫ്രഞ്ച് ജനതയുടെ പിന്തുണ നേടിക്കൊടുത്തത്.ഇതോടൊപ്പം നാം ചേര്‍ത്ത് വായിക്കേണ്ടത് ഫ്രഞ്ച് ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത രാഷ്ട്രീയ പ്രതിരോധമാണ്. ഫ്രാന്‍സിലെ ഇടതുപക്ഷ കക്ഷിയായ 'ലാ ഫ്രാന്‍സ് ഇന്‍സൗമിസ്' (La France Insoumise LFI) നേതാവ് ജീന്‍ലൂക്ക് മെലന്‍ഷോ ഉള്‍പ്പെടെയുള്ളവര്‍ വലതുപക്ഷത്തിന്റെ ഈ വര്‍ഗ്ഗീയ ആഖ്യാനങ്ങളെ കൃത്യമായി പൊളിച്ചടുക്കുന്നുണ്ട്. മുതലാളിത്ത സാമ്പത്തിക നയങ്ങളുടെ പൂര്‍ണ്ണമായ പരാജയങ്ങളില്‍ നിന്നും, ജനങ്ങളുടെ യഥാര്‍ത്ഥ ദുരിതങ്ങളില്‍ നിന്നും ശ്രദ്ധ തിരിക്കാന്‍ വലതുപക്ഷം ബോധപൂര്‍വ്വം ഉപയോഗിക്കുന്ന 'വഴിതിരിച്ചുവിടല്‍ തന്ത്രം' മാത്രമാണ് ഈ ഇസ്‌ലാമോഫോബിയ എന്ന് അവര്‍ തുറന്നുകാണിച്ചു. സമരം തുടങ്ങിയ പാരീസിലെ പിന്നാക്ക പ്രാന്തപ്രദേശമായ സെന്റ്‌ഡെനിസിലെ എല്‍.എഫ്.ഐ മേയറായ ബാലി ബാഗായോകോ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചതുപോലെ, പാവപ്പെട്ടവരും കുടിയേറ്റക്കാരും കൂടുതലായി താമസിക്കുന്ന ഇടങ്ങളിലെ വിദ്യാലയങ്ങളെ ഭരണകൂടം വംശീയമായാണ് അവഗണിക്കുന്നത്. തങ്ങളുടെ ന്യായമായ ആവശ്യങ്ങളെ 'തീവ്രവാദം' എന്ന് വിളിച്ച് അടിച്ചമര്‍ത്താനും യഥാര്‍ത്ഥ വസ്തുതകളെ മറച്ചുപിടിക്കാനുമുള്ള അമേരിക്കന്‍യൂറോപ്യന്‍ വലതുപക്ഷത്തിന്റെ ഗൂഢാലോചന ഫ്രഞ്ച് ജനാധിപത്യ ബോധത്തിന് മുന്നില്‍ തകര്‍ന്നടിയുന്നതാണ് നാമിപ്പോള്‍ കാണുന്നത്.വര്‍ഗ്ഗ ഐക്യദാര്‍ഢ്യം: ഭരണകൂടത്തിന്റെ കണ്‍കെട്ട് വിദ്യകളുംഈ സമരത്തിന്റെ മറ്റൊരു സുപ്രധാനമായ സാമൂഹിക വഴിത്തിരിവ് സമ്പന്ന വിഭാഗങ്ങളുടെയും തൊഴിലാളി യൂണിയനുകളുടെയും കടന്നുവരവാണ്. പോലീസ് കുട്ടികളെ അടിച്ചമര്‍ത്താന്‍ ശ്രമിച്ചപ്പോള്‍, CGT ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള യൂണിയനുകളിലെ മുതിര്‍ന്ന തൊഴിലാളികള്‍ മനുഷ്യച്ചങ്ങല തീര്‍ത്ത് കുട്ടികള്‍ക്ക് സംരക്ഷണമൊരുക്കി. പാവപ്പെട്ട മേഖലകളിലെ കുട്ടികളോടുള്ള വിവേചനത്തിനെതിരെ സമ്പന്ന മേഖലകളിലെ വിദ്യാര്‍ത്ഥികളും രക്ഷിതാക്കളും വെള്ള ബാന്‍ഡ് ധരിച്ചുകൊണ്ട് തെരുവിലിറങ്ങി. ഇതൊരു വര്‍ഗ്ഗസമരത്തിന്റെ പുതിയ രൂപമാണ്; നവലിബറലിസത്തിനെതിരെ എല്ലാ തട്ടിലുമുള്ള ജനങ്ങള്‍ ഒന്നിക്കുന്ന കാഴ്ച.സമരം കൈവിട്ടുപോകുമെന്ന് കണ്ടപ്പോള്‍ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം 3,000 താല്ക്കാലിക അധ്യാപകരെ അടിയന്തിരമായി നിയമിക്കാമെന്നും, കുട്ടികളുടെ അഭിപ്രായങ്ങള്‍ കേള്‍ക്കാന്‍ 'അഗോറ' എന്നൊരു ഓണ്‍ലൈന്‍ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം തുടങ്ങാമെന്നും പ്രഖ്യാപിച്ചു. പ്രധാനമന്ത്രി ഒക്ടോബര്‍ അവസാനത്തോടെ പുതിയ പദ്ധതി കൊണ്ടുവരുമെന്ന് പറഞ്ഞു. എന്നാല്‍ വിദ്യാര്‍ത്ഥി നേതാക്കള്‍ ഈ വാഗ്ദാനങ്ങളെ 'അപ്പക്കഷ്ണങ്ങള്‍' എന്ന് വിളിച്ച് തള്ളിക്കളഞ്ഞു. അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനവും സ്ഥിരനിയമനങ്ങളുമില്ലാതെ, കേവലം ചര്‍ച്ചകള്‍ നടത്തി സമയം കളയുന്ന സര്‍ക്കാരിന്റെ കണ്‍കെട്ട് വിദ്യകളില്‍ വീഴാന്‍ തക്ക മണ്ടന്മാരല്ല ഇന്നത്തെ യുവതലമുറ എന്നതാണ് ഇതുവഴി മനസ്സിലാവുന്നത്. അവര്‍ക്ക് കാണേണ്ടത് ഫലങ്ങളാണ് വാഗ്ദാനങ്ങളല്ല.സമരങ്ങള്‍ നടക്കുമ്പോള്‍ ഭരണകൂടവും മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളും സ്ഥിരമായി ഉന്നയിക്കുന്ന ഒരു വാദമുണ്ട്: 'സമരം കാരണം കോടിക്കണക്കിന് രൂപയുടെ സാമ്പത്തിക നഷ്ടമുണ്ടാകുന്നു, പൊതുമുതല്‍ നശിക്കുന്നു'. എന്നാല്‍ ഈ വാദത്തിന്റെ പൊള്ളത്തരം നാം മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഫ്രാന്‍സിലെ വിദ്യാര്‍ത്ഥി സമരത്തെ എതിര്‍ക്കുന്ന വലതുപക്ഷ സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധര്‍ ഈ സാമ്പത്തിക നഷ്ടത്തെക്കുറിച്ച് മുതലക്കണ്ണീര്‍ ഒഴുക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാല്‍ ഒരു ജനപക്ഷത്ത് നിന്നുകൊണ്ട് വിലയിരുത്തലുകള്‍ നടത്തുമ്പോള്‍ യാഥാര്‍ത്ഥ്യം മറ്റൊന്നാണ്.ജനാധിപത്യത്തിന്റെ തിരുത്തല്‍ ശേഷിയും വികസിക്കുന്ന സമരമുഖങ്ങളുംഅധ്യാപക ക്ഷാമത്തില്‍ നിന്ന് തുടങ്ങിയ ഒരു സമരം, ഇന്നൊരു സര്‍വ്വതല സ്പര്‍ശിയായ ഭരണകൂട വിരുദ്ധ പ്രക്ഷോഭമായി മാറിയത് ഫ്രഞ്ച് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ സവിശേഷമായ 'തിരുത്തല്‍ ശേഷി' കൊണ്ടാണ്. ജനാധിപത്യം എന്നാല്‍ അഞ്ച് വര്‍ഷത്തിലൊരിക്കല്‍ പോളിംഗ് ബൂത്തില്‍ പോയി വോട്ട് രേഖപ്പെടുത്തുന്നതില്‍ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്ന ഒന്നല്ല എന്ന് ഫ്രഞ്ച് ജനതയ്ക്ക് കൃത്യമായ ബോധ്യമുണ്ട്. ഫ്രഞ്ച് ഭരണഘടനയിലെ 'ആര്‍ട്ടിക്കിള്‍ 49.3' ഉപയോഗിച്ച്, പാര്‍ലമെന്റില്‍ വോട്ടെടുപ്പ് പോലുമില്ലാതെ പെന്‍ഷന്‍ പരിഷ്‌കരണങ്ങളും കടുത്ത സാമ്പത്തിക നിയന്ത്രണങ്ങളും അടിച്ചേല്‍പ്പിക്കാന്‍ മാക്രോണ്‍ സര്‍ക്കാര്‍ ശ്രമിക്കുമ്പോള്‍, ജനങ്ങള്‍ക്ക് തങ്ങളുടെ വിയോജിപ്പ് പ്രകടിപ്പിക്കാന്‍ ഇത്തരത്തില്‍ വമ്പിച്ച സമരങ്ങളും.പ്രക്ഷോഭങ്ങളും മാത്രമാണ് ഏക പോംവഴി.അടുത്ത പ്രസിഡന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടക്കുന്ന 2027 വരെ കാത്തിരുന്നാല്‍ തങ്ങളുടെ ഒരു തലമുറയുടെ തന്നെ ഭാവി തകരുമെന്ന് അവര്‍ക്കറിയാം. അതുകൊണ്ട് തന്നെയാണ് വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയ്ക്ക് പുറമെ ആരോഗ്യരംഗം, ഗതാഗതം എന്നീ അടിസ്ഥാന പൊതുസേവനങ്ങളെ സ്വകാര്യവല്‍ക്കരണത്തില്‍ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കാനും, പെന്‍ഷന്‍ വെട്ടിക്കുറയ്ക്കുന്നതിനെതിരെയും സി.ജി.ടി ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള ട്രേഡ് യൂണിയനുകള്‍ ഇന്ന് വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ക്കൊപ്പം ഒന്നിച്ചിറങ്ങിയിരിക്കുന്നത്. ഒരു യഥാര്‍ത്ഥ ക്ഷേമ രാഷ്ട്രം തകര്‍ന്നടിയുന്നത് നോക്കിനില്‍ക്കാന്‍ തയ്യാറല്ലാത്ത ജനതയുടെ ജീവന്മരണ പോരാട്ടമായി ഇന്ന് ഇത് മാറിക്കഴിഞ്ഞു.മുതലാളിത്തത്തിന്റെ കണക്കുപുസ്തകങ്ങളും സമരങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രവുംസമരങ്ങള്‍ നടക്കുമ്പോള്‍ ഭരണകൂടവും മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളും സ്ഥിരമായി ഉന്നയിക്കുന്ന ഒരു വാദമുണ്ട്: 'സമരം കാരണം കോടിക്കണക്കിന് രൂപയുടെ സാമ്പത്തിക നഷ്ടമുണ്ടാകുന്നു, പൊതുമുതല്‍ നശിക്കുന്നു'. എന്നാല്‍ ഈ വാദത്തിന്റെ പൊള്ളത്തരം നാം മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഫ്രാന്‍സിലെ വിദ്യാര്‍ത്ഥി സമരത്തെ എതിര്‍ക്കുന്ന വലതുപക്ഷ സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധര്‍ ഈ സാമ്പത്തിക നഷ്ടത്തെക്കുറിച്ച് മുതലക്കണ്ണീര്‍ ഒഴുക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാല്‍ ഒരു ജനപക്ഷത്ത് നിന്നുകൊണ്ട് വിലയിരുത്തലുകള്‍ നടത്തുമ്പോള്‍ യാഥാര്‍ത്ഥ്യം മറ്റൊന്നാണ്.വന്‍കിട കോര്‍പ്പറേറ്റുകള്‍ക്കും മുതലാളിമാര്‍ക്കും വേണ്ടി ഫ്രഞ്ച് സര്‍ക്കാര്‍ പ്രതിവര്‍ഷം എഴുതിത്തള്ളുന്ന കോടിക്കണക്കിന് യൂറോയുടെ ബാങ്ക് കടങ്ങളുമായും അവര്‍ക്ക് നല്‍കുന്ന നികുതിയിളവുകളുമായും താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോള്‍, ജനകീയ സമരങ്ങള്‍ ഉണ്ടാക്കുന്ന സാമ്പത്തിക നഷ്ടം സമുദ്രത്തിലെ ഒരു തുള്ളി വെള്ളം മാത്രമാണ്! ഇന്ത്യയിലുള്‍പ്പെടെ ലോകമെമ്പാടും നടപ്പിലാക്കുന്ന നവലിബറല്‍ സിദ്ധാന്തമായ 'ട്രിക്ക്ള്‍ഡൗണ്‍ എക്കണോമിക്‌സ്' എത്രത്തോളം പരാജയമാണെന്ന് ഈ കണക്കുകള്‍ വ്യക്തമാക്കുന്നു. കോര്‍പ്പറേറ്റുകള്‍ക്ക് നികുതി കുറച്ചു കൊടുത്താല്‍ അവര്‍ കൂടുതല്‍ നിക്ഷേപം നടത്തുമെന്നും അതുവഴി തൊഴിലവസരങ്ങള്‍ കൂടുമെന്നുമാണ് ഭരണകൂടങ്ങള്‍ ന്യായീകരിക്കുന്നത്. എന്നാല്‍ വാസ്തവത്തില്‍ സംഭവിക്കുന്നത് കോര്‍പ്പറേറ്റുകളുടെ ലാഭം കുതിച്ചുയരുകയും, സാധാരണക്കാരന്റെ വരുമാനം ഇടിയുകയുമാണ്. സമരങ്ങള്‍ മൂലമുണ്ടാകുന്ന ഉത്പാദനക്കുറവും ഗതാഗത സ്തംഭനവും വഴി ഉണ്ടാകുന്ന സാമ്പത്തിക നഷ്ടങ്ങള്‍ രാജ്യം സാധാരണ നിലയിലാകുമ്പോള്‍ അധ്വാനത്തിലൂടെ വീണ്ടെടുക്കാവുന്ന താല്ക്കാലിക നഷ്ടങ്ങള്‍ മാത്രമാണ്. എന്നാല്‍, രാജ്യത്തിന്റെ പൊതുസ്വത്തുക്കളായ വിദ്യാലയങ്ങളും ആശുപത്രികളും ഫണ്ടില്ലാതെ തകരുകയും, അവ സ്വകാര്യ മുതലാളിമാര്‍ക്ക് വിറ്റുതുലയ്ക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോള്‍ സാധാരണക്കാരന് ഉണ്ടാകുന്നത് തലമുറകളോളം നീണ്ടുനില്‍ക്കുന്ന സ്ഥിരമായ വന്‍നഷ്ടമാണ്.പുതിയ ബജറ്റില്‍ വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയ്ക്കുള്ള വിഹിതം 1.4% വര്‍ദ്ധിപ്പിച്ച് 90.9 ബില്യണ്‍ യൂറോയായി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, നിലവിലെ കടുത്ത അധ്യാപക ക്ഷാമവും സ്‌കൂളുകളുടെ തകര്‍ച്ചയും പരിഹരിക്കാന്‍ ഈ തുക ഒട്ടും പര്യാപ്തമല്ലെന്നാണ് സമരക്കാരായ അധ്യാപക സംഘടനകള്‍ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്. കുത്തകകള്‍ക്ക് നികുതി വെട്ടിക്കുറയ്ക്കാനും ബാങ്കുകളെ രക്ഷിക്കാനും ഖജനാവില്‍ പണമുണ്ട്. എന്നാല്‍ രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവിയായ കുട്ടികള്‍ക്ക് പഠിക്കാന്‍ കെട്ടിടം പണിയാനോ, ഫണ്ട് അനുവദിക്കാനോ ചോദിക്കുമ്പോള്‍ സര്‍ക്കാരിന് സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയാണെന്ന് പറയുന്നു. ഈ ഘടനാപരമായ അക്രമത്തിനെതിരെയാണ് ജനങ്ങള്‍ തെരുവിലിറങ്ങുന്നത്. കോര്‍പ്പറേറ്റ് ലാഭത്തേക്കാള്‍ വലുതാണ് മനുഷ്യന്റെ ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവുമെന്ന തിരിച്ചറിവാണ് ഇത്തരം ജനകീയ സമരങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രം.ഒക്ടോബര്‍ 13ലെ ആക്ട് V സമരത്തിനായി ഫ്രാന്‍സിലെ തെരുവുകള്‍ ഒന്നടങ്കം ഒരുങ്ങുമ്പോള്‍, ഫ്രഞ്ച് വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ക്ക് ഐക്യദാര്‍ഢ്യം പ്രഖ്യാപിച്ച് അയല്‍രാജ്യമായ ബെല്‍ജിയത്തിലും വിദ്യാഭ്യാസ വെട്ടിക്കുറയ്ക്കലുകള്‍ക്കെതിരെ ശക്തമായ വിദ്യാര്‍ത്ഥി പ്രക്ഷോഭങ്ങള്‍ ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ചൂഷിത ജനവിഭാഗങ്ങള്‍ക്ക് നല്‍കുന്ന വലിയൊരു സന്ദേശമുണ്ട്.ഇന്ത്യന്‍ യാഥാര്‍ത്ഥ്യങ്ങള്‍: നമ്മള്‍ എന്തുകൊണ്ട് കാത്തിരിക്കുന്നു?ഒരു ഇന്ത്യക്കാരന്‍ എന്ന നിലയില്‍ ഫ്രാന്‍സിലെ ഈ പ്രക്ഷോഭങ്ങളെ നോക്കിക്കാണുമ്പോള്‍ സമ്മിശ്രമായ വികാരങ്ങളാണുള്ളത്. ഫ്രാന്‍സിലെ ജനങ്ങള്‍ സമരം ചെയ്യുന്നത് തങ്ങള്‍ക്ക് നിലവിലുള്ള മികച്ച അവകാശങ്ങള്‍ സര്‍ക്കാരുകള്‍ കവര്‍ന്നെടുക്കുന്നതിനെതിരെയാണ്. എന്നാല്‍ ഇന്ത്യയിലാകട്ടെ, വിദ്യാര്‍ത്ഥികളും ജനങ്ങളും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങള്‍ ലഭിക്കാന്‍ വേണ്ടി പോലുമാണ് ഇപ്പോഴും കാത്തിരിക്കുന്നത്. ഫ്രാന്‍സിലെ വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്ന പോരായ്മകളേക്കാള്‍ എത്രയോ പരിതാപകരമാണ് ഇന്ത്യന്‍ ഗ്രാമങ്ങളിലെ ഒറ്റയധ്യാപക വിദ്യാലയങ്ങളുടെയും, കുടിവെള്ളമോ ഇരിപ്പിടങ്ങളോ ഇല്ലാത്ത ക്യാമ്പസുകളുടെയും അവസ്ഥ. അമിത പഠനഭാരം കാരണം രാജസ്ഥാനിലെ കോട്ട പോലുള്ള കേന്ദ്രങ്ങളില്‍ വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ ആത്മഹത്യ ചെയ്യുന്നതും, ജാതി വിവേചനത്തിന്റെ ഭാഗമായി വിദ്യാര്‍ഥികള്‍ ആത്മഹത്യ ചെയ്യേണ്ടിവരുന്നതും, പണമുള്ളവര്‍ക്ക് മികച്ച വിദ്യാഭ്യാസം എന്ന തലത്തിലേക്ക് കാര്യങ്ങള്‍ നീങ്ങുന്നതും, ഉയര്‍ന്ന ബിരുദമുള്ളവര്‍ ചെറിയ താല്ക്കാലിക ജോലികള്‍ക്കായി അലയുന്നതും ഇന്ത്യയിലെ മാത്രം ദുരന്തക്കാഴ്ചയാണ്.എന്നിട്ടും എന്തുകൊണ്ടാണ് ഫ്രാന്‍സിലെപ്പോലെ ഇന്ത്യയില്‍ വിദ്യാഭ്യാസ അവകാശങ്ങള്‍ക്ക് വേണ്ടി രാജ്യം മുഴുവന്‍ കത്തിയെരിയുന്ന ഒരു വലിയ പ്രക്ഷോഭം ഉണ്ടാകാത്തത്? അതിന് കാരണം ഇന്ത്യയിലെ വര്‍ഗ്ഗപരമായ പിന്‍വാങ്ങലുകളാണ്. പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ രംഗം മോശമാകുമ്പോള്‍ ഇന്ത്യയിലെ സാമ്പത്തിക ശേഷിയുള്ള മധ്യവര്‍ഗ്ഗം ചെയ്യുന്നത് തെരുവിലിറങ്ങി സമരം ചെയ്യുകയല്ല; മറിച്ച് പൊതുസംവിധാനങ്ങളെ ഉപേക്ഷിച്ച് തങ്ങളുടെ കുട്ടികളെ കടം വാങ്ങി ആണെങ്കിലും വന്‍തുക കൊടുത്ത് സ്വകാര്യ വിദ്യാലയങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റുകയാണ്. അതോടെ അതൊരു സാമൂഹിക പ്രശ്‌നമല്ലാതായി മാറുന്നു. കൂടാതെ ദീര്‍ഘകാല സമരങ്ങളിലേക്കിറങ്ങി പഠനസമയം നഷ്ടപ്പെടുത്താന്‍ ജീവനത്തിനായുള്ള നെട്ടോട്ടത്തിലോടുന്ന ഇന്ത്യന്‍ വിദ്യാര്‍ത്ഥിക്ക് സാമ്പത്തിക പശ്ചാത്തലം അനുവദിക്കുന്നുമില്ല.എന്നാല്‍ ഈ നിസ്സംഗത നമ്മെ കൊണ്ടെത്തിക്കുന്നത് വലിയൊരു വിപത്തിലേക്കാണ്. ഒരു വശത്ത് വിദ്യാഭ്യാസത്തെ കാവിവല്‍ക്കരിക്കാനും സവര്‍ണ്ണവല്‍ക്കരിക്കാനും ഭരണകൂടം ശ്രമിക്കുമ്പോള്‍, മറുവശത്ത് ഫണ്ടുകള്‍ വെട്ടിക്കുറച്ച് പൊതുവിദ്യാഭ്യാസത്തെ തകര്‍ക്കുന്നു. ഫ്രാന്‍സ് മാതൃകയിലുള്ള ശക്തമായ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങള്‍ ഇന്ത്യയിലും വളര്‍ന്നുവരേണ്ടത് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. എങ്കില്‍ മാത്രമേ വോട്ട് ബാങ്ക് രാഷ്ട്രീയത്തിനും സൗജന്യ വാഗ്ദാനങ്ങള്‍ക്കും അപ്പുറം വിദ്യാലയങ്ങളുടെ നിലവാരവും ആരോഗ്യമേഖലയും നമ്മുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചര്‍ച്ചകളിലെ മുഖ്യ വിഷയമായി മാറുകയുള്ളൂ. അവ തെരുവുകളില്‍ ചോരയും വിയര്‍പ്പും നല്‍കി പൊരുതി നേടേണ്ടതാണ്. ഭരണകൂടങ്ങള്‍ തങ്ങളുടെ ജനക്ഷേമപരമായ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളില്‍ നിന്ന് ഒളിച്ചോടുമ്പോള്‍, അവരെ തിരികെ ഉത്തരവാദിത്തബോധമുള്ളവരാക്കാന്‍ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങള്‍ക്ക് മാത്രമേ സാധിക്കൂ. ജനകീയ സമരങ്ങള്‍ ഭാവി തലമുറയ്ക്ക് നല്ല രീതിയില്‍ വളരുവാന്‍ സഹായകമാകുന്നത് അവരിലൊരു സാമൂഹിക ബോധം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലൂടെയാണ്. ഭരണകൂട ഭീകരതയ്ക്ക് മുന്നില്‍ തലകുനിക്കാതെ, പ്രതിരോധത്തിന്റെ പാഠങ്ങള്‍ അവര്‍ പഠിക്കുന്നത് സമരമുഖങ്ങളില്‍ നിന്നാണ്.ഒക്ടോബര്‍ 13ലെ ആക്ട് V സമരത്തിനായി ഫ്രാന്‍സിലെ തെരുവുകള്‍ ഒന്നടങ്കം ഒരുങ്ങുമ്പോള്‍, ഫ്രഞ്ച് വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ക്ക് ഐക്യദാര്‍ഢ്യം പ്രഖ്യാപിച്ച് അയല്‍രാജ്യമായ ബെല്‍ജിയത്തിലും വിദ്യാഭ്യാസ വെട്ടിക്കുറയ്ക്കലുകള്‍ക്കെതിരെ ശക്തമായ വിദ്യാര്‍ത്ഥി പ്രക്ഷോഭങ്ങള്‍ ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ചൂഷിത ജനവിഭാഗങ്ങള്‍ക്ക് നല്‍കുന്ന വലിയൊരു സന്ദേശമുണ്ട്. അടിച്ചമര്‍ത്തലുകള്‍ക്കും പോലീസ് ഭീകരതയ്ക്കും വര്‍ഗ്ഗീയ ലേബലിംഗുകള്‍ക്കും ഒരു ജനതയുടെ ഇച്ഛാശക്തിയെ അധികകാലം തടഞ്ഞുനിര്‍ത്താനാകില്ല. മുതലാളിത്തം സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രതിസന്ധികള്‍ക്കുള്ള യഥാര്‍ത്ഥ പരിഹാരം ആ വ്യവസ്ഥിതിയെ ചോദ്യം ചെയ്യാന്‍ തയ്യാറുള്ള യുവതലമുറയുടെ നിരന്തരമായ പോരാട്ടങ്ങളാണ്. ചരിത്രം എക്കാലത്തും മാറ്റിയെഴുതപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത് സുരക്ഷിതമായ മുറികളില്‍ നിന്നല്ല, മറിച്ച് തെരുവുകളിലെ ബാരിക്കേഡുകള്‍ക്ക് പിന്നില്‍ നിന്നാണ്. അനീതിക്കെതിരെയുള്ള മൗനം ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ മരണമാണ്; എന്നാല്‍ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങള്‍ നാളെയുടെ നീതിപൂര്‍വ്വമായ ലോകത്തിലേക്കുള്ള വാഗ്ദാനവും. ഈ പാഠമാണ് ഫ്രഞ്ച് വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ ഇന്ന് ലോകത്തെ പഠിപ്പിക്കുന്നത്.