Hava balonları yıllardır gökyüzüne salınıyor, atmosferin üst katmanlarından sıcaklık, basınç ve rüzgâr verileri topluyor. Peki ya bu balonların aksine istediği noktaya gidebilen, işi bitince de geri dönen bir hava aracı olsaydı? İsviçreli Meteomatics, Strato adlı dronuyla tam da bunu yapmaya çalışıyor. Bir multikopter dron için dünya rekoru kırarak 10.438 metreye çıkan Strato, hava tahminlerinde kullanılan verilerin toplanma biçimini değiştirebilecek bir potansiyel taşıyor.Üstelik Strato, rüzgârın önüne katıp götürdüğü bir balon değil. İstenilen bölgeye yönlendirilebiliyor, ölçümlerini yapıyor ve yeniden kullanılmak üzere geri dönüyor. Atmosferin yükseklerinde veri toplama işini daha kontrollü hâle getiren de bu özellikleri.Dondurucu soğukta, sert rüzgârda uçuyor10 bin metrenin üzerinde uçmak, donanım için hayli çetin bir sınav. Dondurucu soğuklar ve saatte yaklaşık 129 kilometreye ulaşabilen rüzgârlar, Strato'nun karşı koyması gereken koşullar arasında.Dronun aktif buz çözme sistemi, pervanelerde buzlanma riski algıladığında ısıtmayı devreye sokuyor. Suya dayanıklı gövdesi de yağışlı ve ıslak koşullarda çalışmasını destekliyor. Yükseğe çıkmak bir mesele; o yükseklikte görevini sürdürebilmek başka bir mesele.Meteoroloji balonlarının yerini alabilir mi?Meteorolojide atmosferden veri toplamak için gönderilen radyosondalı hava balonlarının en büyük handikapı, rüzgârla sürüklenmeleri. Günde iki kez, belirli saatlerde fırlatılan bu balonlar yükseldikçe atmosferin farklı katmanlarından sıcaklık, nem ve basınç verileri topluyor. Ancak rüzgârın yön verdiği bir balonla, ihtiyaç duyulan noktadan tam zamanında ölçüm almak pek kolay değil.Strato'nun hedefi, bu eksikliği gidermek. İstenilen bölgeye uçup ölçüm yaptıktan sonra geri dönebilen dron, meteorologlara atmosferi daha yakından izleme imkânı sunuyor. Topladığı veriler, hava tahminlerinin yanı sıra ticari uçuş rotalarının planlanmasında ve uzay araçları için uygun fırlatma zamanlarının belirlenmesinde de kullanılacak.