Derleyen: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr –ABD ve Çin’in uzay hamlelerini artırdığı bu dönemde, Rus uzay programı yaptırımlar nedeniyle oldukça zor günlerden geçiyor. Geçmişte ABD’ye ait birçok astronot ve kargoyu Soyuz roketleriyle uzaya taşıyan Rusya, 2022’de başlayan Ukrayna savaşı sonrası NASA ve Avrupa Uzay Ajansı (ESA) ile olan iş birliklerini yaptırımlar sebebiyle kaybetmişti. Uluslararası ticari fırlatmaların durması, Moskova için her yıl milyonlarca dolarlık devasa bir gelir kaybı anlamına geliyordu. Bu krize,SpaceXgibi özel şirketlerin geliştirdiği ucuz ve tekrar kullanılabilir roket teknolojileri de eklenince, Rusya’nın uzay pazarındaki payı iyice dibe vurdu. Yaşanan bu gelişmelerin ardından Rusya, Soyuz görevlerinin sıklığını azalttı. Tüm bu gelişmelerin üzerine Moskova, yaklaşık 60 yıldır kullanılan Soyuz roketlerinin yerine geçecek bir alternatifi de henüz bulabilmiş değil.Alıntı MetniYILLIK GELİR 2.1 MİLYON DOLARI BULABİLİRRus Uzay AjansıRoskosmos, konuya ilişkin yaptığı açıklamada "Yasal değişikliklere göre,Roskosmos'a1 Ocak 2026'dan itibaren hem devlet kuruluşlarına ait hem de federal hükümete ait uzay cisimlerinde reklam yerleştirme hakkı tanınmıştır. Değişiklikler, Rus uzay araştırmalarına özel yatırım çekmek için bir mekanizma oluşturacak ve devlet bütçesi üzerindeki yükü azaltacaktır." ifadelerini kullandı. Uzmanlara göreRoskosmos, bu hamlenin ardından yılda yaklaşık 200 milyonRuble(yaklaşık2.1milyonDolar) kadar ek gelir elde edebilecek.Rus uzay araçlarının reklam alması yönünde yapılan yasal düzenleme, reklamların uzay aracı güvenliğini etkilememesini şart koşuyor. Yapılan düzenlemeden bu zamana kadar çok sayıda özel şirketin yararlanmış olduğu bilinse de mevcut siyasi ortam sebebiyle Batılı şirketlerin bu uygulamaya ilgisinin düşük kalacağı tahmin ediliyor. Uzmanlara görereklamverenleren iyi ihtimalle Ukrayna-Rusya savaşı sonuçlanana kadar Rusya ve Rusya ile yakın ilişkilere sahip ülkelerle sınırlı kalacak. Bunun en önemli nedeni ise Batı merkezli bir şirketin reklam vermesi halinde yaptırımları ihlal etmesi ve yaptırım listesine alınma ihtimali olarak gösteriliyor.Alıntı MetniDAHA ÖNCE DE PİZZA REKLAMI ALDILARUzay araçlarına reklam alınması kulağa şaşırtıcı gelse de aslında bu durumun geçmişte yaşanmış örnekleri de bulunuyor. Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından ekonomik olarak zor günler yaşayan Rusya’nın geçmişte de uzay programını devam ettirebilmek için uzay araçlarına çeşitli şirketlerden reklam aldığı biliniyor. Bunlar arasında en dikkat çeken iki olay ise ABD merkezli bir kola ve pizza şirketinin geçmişte Rus uzay araçları üzerine verdiği reklamlar. Soğuk Savaş sırasında Rusya içinde oldukça güçlü bir pazara sahip olduğu bilinen ABD merkezli bir kola üreticisi, 1996 yılında mavi logo tasarımını tanıtmak için Rus uzay istasyonuMIR’egiden kozmonotları kullandı. Rus kozmonotlar YuriOnufrienko ve Yury Usachov, Mir Uzay İstasyonu'nun dışına çıkarak markanın yeni logosunu gösteren mavi kutusunun devasa bir şişme maketini uzay boşluğunda sergiledi. Rus kozmonotlar, istasyon içinde kola içtikleri anları da video ile kaydederek markanın dünya çapında gündem olmasına katkı sağladı. ABD merkezli üretici, bu reklam için o dönemde Rusya’ya yaklaşık 300 binDolarödeme yaptı.2000 yılına gelindiğinde ise daha önce Sovyetler Birliği’nin son lideri Mihail Gorbaçov'u da reklamlarında oynattığı bilinen dünyaca ünlü bir pizza zinciri, yaklaşık 1 milyon dolarlık ödeme karşılığında uzaya fırlatılacak bir Rus roketi üzerine kendi logosunu yerleştirdi. Yapılan reklam çalışmasının ardından o dönemde pizza zincirinin pazarlama müdürüRandyGier, "Bugünden itibaren pizzalarımız; uzaya teslim edilen ve uzayda yenen dünyanın ilk pizzası olarak tarihe geçecek." dedi.Alıntı Metni