خشایار شادیوند در این مقاله، افسانه «شاهماران» را از منظر تکاملی بررسی میکند. او نشان میدهد که چگونه این موجود اسطورهای، از نماد باروری و زایایی در دوران پیشاتاریخی، به تجسم خرد و انتقال آگاهی به انسان در فرهنگ ایرانی بدل میشود.