Türk milletinin makus talihini değiştiren "Bandırma Vapuru" 16 Mayıs 1919'da İstanbul'dan yola çıktı. İşte İstanbul'dan Samsun'a uzanan, tüm Anadolu'ya yayılan kurtuluş mücadelesinin kısa hikayesi...(Haber: Nizamettin Kaplan) 15 Mayıs 1919'da İzmir işgal edilmişti. Tepkiler çığ gibi büyüyordu. Bu gerilim altında 16 Mayıs 1919’da "Bandırma Vapuru" İngiliz işgali altındaki İstanbul’dan Karaköy İskelesi'nden Samsun'a doğru yol aldı. Mustafa Kemal, yol boyunca silah arkadaşlarıyla planlar yaptı, kurtuluş mücadelesinin haritasını çizdi. Kurtuluşa giden yolun ilk adımları atılmıştı. Günler süren yolculuk Samsun Tütün İskelesi'nde son buldu. Bölgenin tamamı neredeyse işgal altındaydı. Mustafa Kemal Atatürk ve arkadaşları Samsun’a “Bandırma Vapuru” ile geldi. Atatürk, 9’ncu Ordu Müfettişi olarak Samsun’a geldiğinde karanlık bir ortam vardı. Milli Mücadele meşalesi işte bu karanlık ortamda yakıldı.Atatürk ve arkadaşları Samsun’da farklı otellerde konakladı. İşgal kuvvetleri onları sıkı takibe aldı. Neredeyse her adımları izleniyordu. Bu şartlarda harekete geçme şansları azdı. Bu takip tam 6 gün sürdü. Mustafa Kemal ve arkadaşları bundan kurtulmak için gözlerden uzak Havza ilçesine geçti. Samsun Yerel Tarih Grubu Başkanı Emin Kırbıyık "Samsun'da iken şehri dolaştığında ağlayan bir asker görüyor 'Asker ağlamaz arkadaş bir sıkıntın mı var söyle' deyince 'Nasıl ağlamam paşam işgal edildik her taraftan' diyerek sıkıntısını dile getiriyor asker. Gazi Atatürk'ün silahlandırarak yanına aldığı ilk asker o kişidir." diye konuştu.Atatürk, Havza’da 18 gün kaldı. Arkadaşlarıyla kullandıkları ev Milli Mücadele'nin ilk karargahı oldu. Örgütlenme planlarının bir kısmı burada yapıldı. Alınan kararlar yazıya dökülerek Anadolu’ya yayıldı. Samsun’da atılan ilk adım bir milletin kaderini böyle değiştirdi. Havza yolculuğunda çok dikkatli olmak zorundaydılar. Yapacakları en küçük yanlış, bir ulusun kaderini etkileyebilirdi. Gidiş güzergahı özenle seçildi. 98 kilometrelik yol, gönüllü birliklerin korumasında güçlükle geçildi.Çiftçi Ahmet Tolun “Atatürk'ü Samsun'dan alıp Havza'ya getirmek üzere yol çıkıyorlar. Bir gece Ekrem Bey Kavak'taki evinde misafir edildikten sonra ki o arada Kavak ve Havza arasındaki Rum çeteleri temizleniyor. Yol güvenli hale getirildikten sonra ertesi gün tekrar yola çıkıp Havza'ya geliyor güvenli bir şekilde bıraktıktan sonra kendileri tekrar Alaçam'daki birliğine geri dönüyor.” ifadelerini kullandı. Atatürk, Anadolu’da kurtuluş ateşini yakmak için bundan tam 107 yıl önce kullandığı zamanla izleri kaybolan yol, yapılan çalışmalarla eski ruhuna uygun hale getirildi.MİLLİ MÜCADELE MEŞALESİ SAMSUN TÜTÜN İSKELESİ'NDE YAKILDISamsun Tütün İskelesi'nden başlayan yol Amasya'nın Suluova ilçesine kadar uzanıyor. Milli Mücadele'nin "Kurtuluş Yolu" Samsun Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan çalışmalarla ruhuna uygun hale getirildi. Çalışma yapılırken Osmanlı arşivlerindeki belgelerden ve 1957 yılına ait karayollarını gösteren haritalardan yararlanıldı. Uzun süren çalışmalar sonunda yolun orijinal güzergahı belirlendi ve yol tamamlandı. Kentin önemli turizm rotalarından biri olan yolun farklı noktalarında Milli Mücadele, Atatürk ve arkadaşlarını anımsatan çalışmalar da yer alıyor. Kırbıyık "Bugün Cumhuriyetin bu ‘Kurtuluş Yolu' projesi Cumhuriyetin mihenk taşıdır. Kurtuluşa giden yoldur bizim için. Gazi Mustafa Kemal Atatürk Samsun'un bir değeridir Samsun'a değer kazandırmıştır her şeyden önce. Samsun'un bunun kıymetini bilmesi lazım. Türkiye'nin bunun kıymetini bilmesi lazım." ifadelerini kullandı."Kurtuluş Yolu"yla ilgili tarihçilerin yeni önerileri var. Bunlardan biri de yolun Samsun'dan başlayıp Atatürk'ün Ankara’ya kadar kullandığı tüm güzergahları kapsaması yönünde.