Avrupa Birliği, teknoloji platformlarına yönelik düzenlemelerinin kapsamını genişletmeye devam ediyor. Avrupa Komisyonu, ChatGPT, Reddit ve Roblox'u Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında en sıkı kurallara tabi hizmetler arasına dahil etti. ChatGPT, "Çok Büyük Çevrim İçi Arama Motoru" (Very Large Online Search Engine - VLOSE) olarak sınıflandırılırken Reddit ve Roblox ise "Çok Büyük Çevrim İçi Platform" (Very Large Online Platform - VLOP) statüsü aldı. Kararın özellikle ChatGPT açısından dikkat çekici olduğunu söyleyebiliriz. Avrupa Komisyonu, ChatGPT'yi yalnızca bir yapay zeka sohbet botu olarak değerlendirmiyor. Komisyona göre ChatGPT, kullanıcıların sorularıyla etkileşime girmesinin yanı sıra gerektiğinde web üzerinde arama yaparak yanıt üretebildiği için DSA kapsamında bir "hibrit hizmet" ve çevrim içi arama motoru olarak konumlanıyor. Böylece üretken yapay zeka servislerinin mevcut platform düzenlemeleri altında nasıl değerlendirileceğine ilişkin önemli bir örnek de ortaya çıkmış oluyor.ChatGPT'nin AB'de 159 milyon aylık kullanıcısı bulunuyor DSA kapsamında bir platformun veya arama motorunun "çok büyük" olarak sınıflandırılması için Avrupa Birliği'nde aylık ortalama en az 45 milyon kullanıcıya ulaşması gerekiyor. Bu rakam, AB nüfusunun yaklaşık yüzde 10'una karşılık geliyor. OpenAI'ın paylaştığı verilere göre ChatGPT'nin arama özelliği, Mart 2026'da sona eren altı aylık dönemde Avrupa Birliği'nde aylık ortalama yaklaşık 159 milyon aktif kullanıcıya ulaştı. Reddit'in AB'deki aylık kullanıcı sayısı 57,2 milyon, Roblox'un ise yaklaşık 48 milyon seviyesinde bulunuyor. Böylece üç hizmet de DSA'nın belirlediği 45 milyon kullanıcı eşiğini aşmış durumda. Komisyonun kararının ardından şirketlerin yeni yükümlülüklere uyum sağlamak için dört aylık süreleri bulunuyor. Avrupa Komisyonu'nun güncel duyurusuna göre ek DSA yükümlülüklerinin 2027'nin başına kadar yerine getirilmesi gerekiyor.Şirketlerin sistemik riskleri değerlendirmesi gerekecekChatGPT, Reddit ve Roblox'un yeni statüleri, şirketlerin içerik moderasyonu konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmesinin yanı sıra platformların algoritmalarından kaynaklanan sistemik riskleri düzenli olarak değerlendirmesini ve bu riskleri azaltacak önlemler almasını da gerektiriyor.Bu kapsamda şirketlerin yasa dışı içeriklerin yayılması, çocukların korunması, kullanıcıların fiziksel ve zihinsel sağlığı, temel haklar, seçim süreçleri ve kamu güvenliği gibi alanlarda hizmetlerinin yaratabileceği riskleri analiz etmesi gerekiyor. Ayrıca platformların bağımsız denetimlerden geçmesi ve düzenleyici kurumlarla veri paylaşması gerekiyor. Buna ek olarak şirketlerin onaylanmış araştırmacılara belirli platform verilerine erişim sağlaması da gerekmekte. Ayrıca DSA'nın büyük platformlardan tavsiye algoritmaları konusunda daha fazla şeffaflık talep ettiğini de belirtelim. Kullanıcı profillemesine dayanmayan bir öneri sistemi seçeneği sunulması ve reklamların daha şeffaf hale getirilmesi de düzenlemenin getirdiği yükümlülükler arasında. Yasa, çocuklara yönelik hedefli reklamları ve kullanıcıların cinsel yönelim, din, etnik köken veya siyasi görüş gibi hassas kişisel özelliklerine dayanan reklam hedeflemesini de kısıtlıyor.ChatGPT ve Reddit'in DSA kapsamındaki denetiminde Avrupa Komisyonu, İrlanda'nın dijital hizmetler koordinatörü Coimisiún na Meán ile birlikte çalışacak. Roblox tarafındaki ulusal koordinatör ise Hollanda Tüketiciler ve Piyasalar Kurumu olacak. Son üç hizmetin eklenmesiyle DSA'nın en sıkı düzenleme kategorisine giren platform ve arama motorlarının toplam sayısı 28'e yükseldi.DSA'ya uyulmaması durumunda şirketlere küresel yıllık cirolarının yüzde 6'sına kadar para cezası uygulanabiliyor. Avrupa Birliği'nin son dönemde düzenlemeyi aktif biçimde uyguladığını da belirtelim. Paylaşılan bilgilere göre; DSA kapsamında bugüne kadar verilen cezaların toplamı yaklaşık 870 milyon euroya ulaşırken, bunlar arasında AliExpress'e temmuz ayında verilen 550 milyon euroluk ceza da bulunuyor.