Zuhal Olcay; “Oyuncu işçidir. Oyunculuk bir meslektir.”

Wait 5 sec.

 Oyuncular Sendikası, 33. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali kapsamında sinema sahne ve sanatları alanında çalışan oyuncularla, sektör bileşenleri ve festivallerle ilgili bir araya geldi.Oyuncular Sendikası tarafından düzenlenen “Oyuncular Sendikası ile Sektör Buluşması- Ödül Alıyoruz Peki Neler Yaşıyoruz?” Sheraton Otel Yuvarlak Balo Salonu'nda düzenlenen festival kapsamında panel düzenlendi. Oyuncuların çalışma hayatında karşılaştıkları sorunlardan güvenli setlere, örgütlenme hakkında çocuk oyunlarının çalışma koşulları, yakınlık koordinesinden yeşil setlere ve seslendirme çalışma kuralları kadar sektör güncel hikayelerinin ele alındığı buluşmada, farklı çalışma alanlarından sendika ülkelerinin deneyimlerini ve yürüttükleri çalışmaları paylaştı.Buluşmanın açılış konuşmasını Oyuncular Sendikası Genel Başkanı Zuhal Olcay gerçekleştirdi. Zuhal Olcay'ın konuşmasında; Ödül töreninde birkaç dakikada görünen emeğin arkasında, aylarca hatta uzun süren bir emek var. Bir oyuncunun sahneye çıkması ya da kameranın karşılaşması, emeğin yalnızca görünen kısmı.O görünmeyen ise uzun çalışma saatleri, dayanıklılık, güvencesizlik, arıza süreleri, çalışma koşulları, sette yaşanan sorunlar ve çoğu zaman tek başına göğüslemek zorunda kalınan hak kopmaları var. Biz Oyuncuların Sendikası olarak yıllardır çok temel bir şeyi yapmaya çalışıyoruz. Oyuncu işçidir. Oyunculuk bir meslektir.Oyuncunun emeği bir çalışma ilişkisinin parçasıdır. Ve kadının diğer bütün işçiler gibi çalışma hakkı, dinlenme hakkı, güvenli ve sağlıklı bir şekilde kullanılmış çalışma hakkı, ayrımcılığa ve tacize karşı korunma hakkı ve örgütlenme hakkı vardır.Oyuncu olmak, bu haklardan vazgeçmek anlamına gelmez. Tam tersine, emeğimiz ortaya çıkarken bu hakların da görünmesi gerekir. Program kapsamındaki Oyuncular Sendikası Genel Sekreteri Atilla Gündoğdu, “Örgütlenme Hakkımız ve İSİG” unvanıyla oyuncuların örgütlenmesi ve işçi sağlığı ve koruma korumasının temel sorunlarını ele aldı. Setlerin tehlikeli iş kolunda olabileceği, ölümlü ve sporlu kazaların sıklıkla karşılaşıldığında anlatılırken dağılımının önemi, bir araya gelindiğinde oyun oynama haklarının daha kolay savunulabileceği anlatıldı. EŞİT İŞE EŞİT ÜCRETSetlerde güvenli ve özgürlükçü çalışma koşullarının mevcut olduğuna dair “Güvenli Setler”in liderliğinde, Oyuncular Sendikası Yönetim Kurulu ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Ayrımcılıkla Mücadele Birimi Sorumlusu Gizem Soysaldı konuştu. Soysaldı konuşmasında; eşit eşit ücret, senaryolarda kadınların konumlandırılması, yaş ayrımcılığı yani ageizm, güvenli ortam çalışması, Audition, taciz sahne tanımları, oyuncular ve yapımcılar için taciz durumlarında yol haritaları, kostüm odası en iyi uygulamalar, çıplaklık ve simüle edilmiş yakınlıklar için rehber ve kapalı set uygulamalarından bahsedildi.Ayrıca Oyuncular Sendikası'nın şikâyet vakası, psikolojik ve hukuki yönlendirme, dava takipleri gibi pek çok konuda neler olduğundan bahsedildi ve filmlerde oyuncuların sürekli olarak bütçesiz çalıştırılması teklifinin normalleştirilmesine karşı tepkisini dile getirildi.Ardından Yakınlık Koordinatörü Ece Türkmut Dere, “Yakınlık Koordinasyonu Nedir, Ne İşe Yarar, Uluslararası Örnekler” liderliğiyle yakınlık koordinasyonunun setlerdeki rolleri ve yürütülen uygulamalara aktardı. Yakınlık Koordinasyonu yalnızca süreklilik ve çıplaklık sahnelerinden ibaret değil, sinema ve televizyon dünyasında yakınlık içeren sahnelerin daha güvenli, şeffaf ve profesyonel bir şekilde harcanan masraftan doğan Yakınlık Koordinasyonu, bugün giderek genişleyen bir dağılım alanı olarak öne çıkıyor. Alan, ilk olarak özellikle devam etme, cinsellik ve çıplaklık içeren sahneler üzerinden tanınsa da çalışma kapsamı bunun çok dağılımı uzanıyor.Travmatik sahneler, tedavi müdahaleleri ve beden temsili içeren sahneler, aile üyeleri arasındaki fiziksel yakınlık, sarılma, temas ve fiziksel sınırların özel olarak gözetim altında tutulduğu farklı sahne dinamikleri de Yakınlık Koordinasyonu'nun çalışma alanına girilebiliyor. Yakınlık Koordinatörü yalnızca çekim sırasında oyuncuların yanında bulunan bir uzman değil. Çalışma, aralıklı hazırlık aşamasından başlayarak filmin sunumu ve genel olarak post-prodüksiyona kadar uzanıyor. Sahnenin performansına göre oyun yanı yapımcı, yönetmen, görüntü yönetmeni, koreografi ve kamera arkası ekipleriyle birlikte çalışılıyor. Böylece, fiziksel sıcaklığın, sınırların, koşulların ve çalışma koşullarının önceden konuşulması ve herkes için daha öngörülebilir bir süreç hedefleniyor.ÖNCE ÇOCUK SONRA ÇOCUK OYUNCUOyuncular Sendikası Genel Mali Sekreteri Alper Atak, “Set Çalışma İlkeleri – Yeşil Setler Mümkün” başlığında sürdürülebilir ve sağlıklı çalışma ortamlarının çalıştırılmasına ilişkin sendikanın paylaşımını paylaştı. Ocak 2026'da yayımlanan “Set Çalışma İlkeleri” çalışmasında ortaya çıkan setlerdeki çalışma koşullarından bahsedildi. Düzenli çalışma Hakları Sendikası'nın web sitesinde yer alıyor. Çocuk koşullarının çalışma koşulları da buluşmanın önemli hikayelerinden biri olacak. Oyuncular Sendikası Örgütlenme Uzmanı Demet Koca, “Önce Çocuk, Sonra Çocuk Oyuncu” başlıklı konuşmasında çocukların hakların ve olağanüstü geniş kapsamlı çalışma bölümlerinin dağılımı aktararak, Çocukların çalışabildiği nadir bölgelerden biri olan kültür-sanat alanlarında çocukların madde 71.'e göre çalıştırılabilirleri. Çocuk oyunlarının çocuklarda unutulmasından, çalışma biçiminin değişmesi, korunmasız, çalıştırılmasının gerektiği, iki aylık küçük bebeklerin çalışmasının yasak olması zorunludur, okula giden çocuk oyuncakları eğitim öğretimin engellenmesinden, dinlenme ve oyun zamanında oynatılmadan çalışabileceklerini aktardı. Programın bir diğer başlığını ise seslendirme koşulları çalışma koşulları oluşturuldu.SESİMİZİN SESİ OLMAK…Oyuncular Sendikası Yönetim Kurulu Üyesi ve Seslendirme Birimi Sorumlusu Arda Kavaklıoğlu, “Seslendirme: Seslendirme Çalışma Kuralları Nelerdir?” Kadroyla seslendirme oyuncularının çalışma koşulları ve Sendikanın bu alandaki çalışmaları hakkında bilgi verdi. 2020 yılında ise kişilere giren Seslendirme Kuralları ve Taban Ücretlerinin belirtilmesine Dair Protokollerinin her yıl güncellendiği, taban ücretinin genel bir kural olduğu ve seslendirme alanı için bir toplu sözleşme niteliğinde olduğu aktarıldı. Sektör buluşmasında yalnızca sinema ve televizyon değil, sahne sanatlarında çalışan ekonomik çalışma koşulları da gündeme geldi. Oyuncular Sendikası Yönetim Kurulu Üyesi, Sahne Sanatları Birimi Sorumlusu Esin Aslan, “Sahne Sanatlarında Çalışma” başlığıyla tiyatro ve sanat sahnelerinde oyuncuların çalışma hayatında karşılaştığı zorluklara temas etti. Tiyatrolarda provaların ücretsiz olması, sigortasız çalışma gibi pek çok soruna değinirken; dans, sokak sanatçıları, pantomim, stand-upçıların da sendika bünyesinde örgütlendiğini belirtti. Sunuşların ardından soruların cevaplanmasıyla panel sona erdi.