MİLLİYET.COM.TR - İran-ABD-İsrail savaşı 31. gününde sürerken, ABD'nin 3 bin 500 asker taşıyan dev hücum gemisi USS Tripoli'nin bölgeye ulaşmasıyla İran’a kara operasyonları senaryoları tekrar gündeme gelmeye başladı.İran-ABD-İsrail savaşı 31. gününde sürerken, ABD'nin 3 bin 500 asker taşıyan dev hücum gemisi USS Tripoli'nin bölgeye ulaşmasıyla İran’a kara operasyonları senaryoları tekrar gündeme gelmeye başladı.TÜM RİSKLER DEĞERLENDİRİLİYORABD’li yetkililere göre Başkan Trump, İran’dan yaklaşık yaklaşık 450 kilogram uranyumu çıkarmaya yönelik bir askeri operasyonu değerlendiriyor. Wall Street Journal’in haberine göre söz konusunu operasyon, muhtemelen Amerikan güçlerini günlerce ya da daha uzun ülke içine sokacak karmaşık ve riskli bir görev.Yetkililer, Trump’ın bu emri verip vermemeye henüz karar vermediğini ve ABD askerleri için oluşturacağı riskleri değerlendirdiğini söyledi. Ancak yetkililere göre ABD Başkanı, İran’ın asla nükleer silah yapamamasını sağlama yönündeki temel hedefini gerçekleştirmeye yardımcı olabileceği için genel olarak bu fikre açık.MÜZAKEREDE VERİLMEZSE ZORLA ALINACAKHabere göre Trump ayrıca danışmanlarını, savaşın sona ermesi için İran’ın bu malzemeyi teslim etmeyi kabul etmesi yönünde baskı yapmaya teşvik etti. ABD basınına göre Trump’a yakın bir yetkili, ABD Başkanı’nın, İranlıların bu materyali elinde tutamayacağı konusunda net ve eğer müzakere masasında verilmezse zorla ele geçirilmesini de gündeme getirdiğini söyledi.İSRAİL-ABD ARASINDA YOĞUN İSTİŞARENitekim İsrail'in Kanal 12 televizyonu, ABD'nin caydırıcılık sağlamak veya gelecekteki askeri saldırılara zemin hazırlamak için Orta Doğu'ya askeri yığınak yaptığını öne sürdü.,Yürütülen müzakerelere karşın son günlerde İsrail ve ABD'nin üst düzey yetkilileri arasında yoğun görüşmeler yapıldığına işaret edilen haberde, bu görüşmelerin amacının müzakerelerin anlaşmaya dönüşmemesi ihtimaline hazırlanmak için askeri koordinasyonu sıklaştırmak olduğu iddia edildi.Haberde, ABD'nin bölgeye askeri yığınak yapmasının İsrail'de "Ya ABD yönetimi İran'a karşı 'bir zafer imajı' yaratmak istiyor ya da bölgesel güç dengesindeki derin bir stratejik değişimi amaçlayan bir dizi planlı askeri operasyon için hazırlık yapıyor" şeklinde değerlendirildiği kaydedildi.ALTYAPIYA SALDIRI KONUSUNDA ANLAŞMAZLIK: ABD İSTEMİYOR, İSRAİL DESTEKLİYORABD ile İsrail arasında İran'ın altyapısına saldırı konusunda anlaşmazlık yaşandığı ve İsrail desteklerken ABD'nin bunu istemediği öne sürülen haberde, üst düzey İsrailli yetkililerin, saldırıların niteliği konusunda Tel Aviv ile Washington arasında anlaşmazlık olduğunu vurguladığı aktarıldı.İRAN DENKLEME RUSYA VE ÇİN'İ DE DAHİL ETMEYE ÇALIŞIYOR İDDİASIHaberde, İran'ın ABD'nin müzakereler konusunda samimiyetini sorguladığı ve güvenmediği belirtilerek, ABD'nin taleplerine bu nedenle Tahran tarafından henüz cevap verilmediği, İran'ın denkleme Körfez ülkelerinin yanı sıra Rusya ve Çin'i de dahil etmeye çalıştığı ileri sürüldü.Öte yandan, Pakistan, Türkiye ve Mısır ABD ile İran arasında arabulucu rolü üstlendi. Ancak Washington ile Tahran henüz savaşı sona erdirmek için doğrudan müzakerelere başlamadı.Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt yaptığı açıklamada, “Başkomutana maksimum seçenek sunabilmek için hazırlık yapmak Pentagon’un görevidir. Bu, başkanın bir karar aldığı anlamına gelmez” dedi. Pentagon yorum yapmadı, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı sözcüsü de açıklama yapmayı reddetti.İsrail ve ABD’nin geçen yıl Haziran ayında İran’a yönelik bir dizi hava saldırısı düzenlemesinden önce, ülkenin yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş 400 kilogramdan fazla uranyuma ve yüzde 90 silah seviyesine kolayca dönüştürülebilen yaklaşık 200 kilogram yüzde 20 zenginleştirilmiş fisil maddeye sahip olduğu düşünülüyordu.Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Rafael Grossi, uranyumun büyük ölçüde ABD ve İsrail’in vurduğu üç tesisten ikisinde bulunduğunu düşündüğünü söyledi ve, “İsfahan’daki nükleer kompleksin yer altı tünellerinde ve Natanz’daki bir depoda. Uzmanlara göre İran’ın uranyumu zenginleştirmek için yeni bir yer altı zenginleştirme tesisi kurma kapasitesi bulunuyor” dedi.URANYUMU ELE GEÇİRMEK MÜMKÜN MÜ?Wall Street Journal’in haberine göre Trump ve bazı müttefikleri, bu malzemenin hedefli bir operasyonla ele geçirilebileceğini ve bunun savaşın süresini ciddi şekilde uzatmadan, yine de Nisan ortasına kadar çatışmanın sona ermesini mümkün kılabileceğini özel olarak dile getirdi.Trump, uzun sürecek bir savaş istemediğini yakın çevresine söyledi. Üst düzey danışmanlarından bazıları ise başkanın yaklaşan ara seçimlere odaklanmasını istiyor, anketler Cumhuriyetçilerin ciddi kayıplar yaşayabileceğini gösteriyor.‘NÜKLEER TOZ’Trump Miami’de yaptığı konuşmada İran’ın uranyumuna atıfta bulunarak bunun savaşın başlatılmasının temel nedenlerinden biri olduğunu belirtti ve “Ben buna nükleer toz diyorum” dedi.‘SON DERECE TEHLİKELİ’Eski ABD askeri yetkilileri ve uzmanlar, uranyumu zorla ele geçirmeye yönelik herhangi bir girişimin son derece karmaşık ve tehlikeli olacağını ve Trump’ın vereceği en zorlu operasyon emirlerinden biri sayılacağını ifade etti. Böyle bir operasyon muhtemelen İran’ın misillemesine yol açacak ve savaşın Trump ekibinin kamuoyuna açıkladığı 4-6 haftalık sürenin çok ötesine uzamasına neden olabilecektir.OPERASYON NASIL GERÇEKLEŞECEK?ABD birliklerinin muhtemelen İran’ın karadan havaya füze sistemleri ve insansız hava araçlarının ateşi altında bu bölgelere uçması gerekecek.Sahaya ulaşıldığında, muharip birlikler çevre güvenliğini sağlarken mühendisler enkazı kazacak, mayın ve tuzakları kontrol edecek.Malzemenin çıkarılması büyük ihtimalle radyoaktif materyali çatışma bölgelerinden çıkarmak üzere özel eğitimli elit bir özel kuvvetler ekibi tarafından yapılacak.Yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyumun, tüplü dalış tanklarını andıran 40 ila 50 özel silindir içinde tutulduğu tahmin ediliyor.Bunların kazalara karşı koruma sağlamak için özel taşıma kaplarına yerleştirilmesi gerekecek.Columbia Üniversitesi’nden kıdemli araştırmacı ve eski nükleer müzakereci Richard Nephew’e göre bu işlem birkaç kamyonu doldurabilir.‘OPERASYON HAFTALAR SÜREBİLİR’Bir havaalanı yoksa, ekipman getirmek ve nükleer materyali çıkarmak için geçici bir pist kurulması gerekecek. Uzmanlara göre tüm operasyon günler hatta bir hafta sürebilir.ABD Merkez Kuvvetler ve Özel Operasyonlar eski komutanı emekli General Joseph Votel, “Bu hızlı gir-çık türü bir iş değil” dedi.İran barış anlaşması kapsamında uranyumu teslim etmeyi kabul ederse ABD birlikleri bu tehlikeli operasyondan kaçınabilir. ABD daha önce bir ülkeden zenginleştirilmiş uranyumu barışçıl şekilde çıkarmıştı. 1994’te Kazakistan’dan uranyum “Project Sapphire” adlı operasyonla çıkarıldı. 1998’de ise ABD ve İngiltere, Gürcistan’ın başkenti Tiflis yakınındaki bir reaktörden yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyumu çıkararak İskoçya’daki bir nükleer tesise taşıdı.Trump, uranyumun geri alınmasına yönelik operasyon emrini verip vermeyeceğini kamuoyuna açıklamayı reddetti.Habere göre son bir hafta içinde Trump, diplomatik bir çözüm arayarak İran’ı nükleer faaliyetlerini anlaşma kapsamında sökmeye çağırdı. Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ABD’nin ana hedeflerine kara kuvvetleri kullanmadan da ulaşabileceğini söyledi.ABD’li yetkililere göre İran şu anda uranyum zenginleştirmiyor, nükleer silah devleti olmak istiyorsa bunu silah seviyesine çıkarması ve ayrıca bir savaş başlığı ya da bomba geliştirmesi gerekiyor. İran’ın ABD ana karasına ulaşabilecek kıtalararası balistik füzesi bulunmuyor, ancak Savunma İstihbarat Ajansı’nın geçen yılki öngörüsüne göre İran uzay fırlatma araçlarını uyarlamayı seçerse 2035’e kadar onlarca füze geliştirebilir.DİĞER SEÇENEKLER NELER?Yetkililere göre ordu, başkanın emir vermesi durumunda kullanılabilecek diğer seçenekleri de hazırlıyor. Bunlar arasında hızlı müdahale deniz piyade birlikleri ve 82. Hava İndirme Tümeni paraşütçülerinin bölgeye konuşlandırılması ve İran’ın güney kıyılarındaki bir ada gibi stratejik noktaların ele geçirilmesi de bulunuyor.10 BİN İLAVE ASKER PLANIHabere göre Pentagon’un, böyle bir uranyum çıkarma operasyonu için gerekli birçok varlığı bölgede hazır bulundurduğu ve başkana daha fazla seçenek sunmak amacıyla ilave 10 bin kara askeri konuşlandırmayı değerlendirdiği belirtiliyor.Bu ay başında Pentagon’daki bir basın toplantısında İran’ın zenginleştirilmiş uranyumu konusunda ABD’nin ne yapmayı planladığı sorulduğunda Savunma Bakanı Pete Hegseth, Tahran’ın bunu teslim etmeyi kabul etmesini umduğunu ancak reddederse askeri seçeneklerin de masada olduğunu ima etti.İsrail-İran-ABD savaşı 31. gününde! Tahran'da art arda patlamalar, Tebriz'de petrokimya tesisi vurulduTicaret Bakanlığı, 'İsrail ile ticaretin sürdüğü' iddialarını yalanladı