Precies een maand na het aantreden van het kabinet-Jetten zijn oppositiepartijen ontevreden over de samenwerking. Ze vragen zich - ondanks het drinken van vele kopjes koffie - af hoe coalitiepartijen denken steun te vinden voor hun plannen. Dat zeggen vier oppositieleiders in gesprek met Nieuwsuur. Die steun vanuit de oppositie is essentieel omdat coalitiepartijen D66, VVD en CDA geen meerderheid hebben in de Tweede Kamer. Ze hebben dus één of meerdere oppositiepartijen nodig om hun plannen door te voeren. Wil het kabinet vooral samenwerken met links, of juist met rechts? Willen ze met één of twee partijen een grote deal maken over meerdere onderwerpen tegelijkertijd, of liever per onderwerp kijken welke partijen steun geven? "Ze hebben geen idee", zegt Jesse Klaver. Volgens de fractievoorzitter van GroenLinks-PvdA, de grootste oppositiepartij, heeft het kabinet "geen plan". "De haast die ze hadden in de formatie, zie ik totaal niet in het maken van plannen en het zoeken van bredere samenwerking in het parlement." Klaver zegt dat hij tot nu toe weinig 'koffiedates' had. "Als het kabinet niet snel een strategie kiest en de uitgestoken hand van oppositie aanneemt, rijden ze heel hard op een muur af." Ook Joost Eerdmans van JA21, de op twee na grootste oppositiepartij, zegt dat premier Jetten "geen strategie" heeft om structureel meerderheden te vinden. Eerdmans had afgelopen maand naar eigen zeggen wél veel koffie-afspraakjes, maar dat leverde volgens hem weinig op. "Er wordt gezegd: 'we willen graag praten' en 'alles is mogelijk'. Maar het is allemaal een beetje vrijheid blijheid." Ministers: er is wél een plan Ministers zeggen tegen Nieuwsuur dat ze zich niet herkennen in de kritiek. Volgens minister Vijlbrief (D66) van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is er "zeker" een plan over hoe steun te organiseren vanuit de oppositie. Als hem wordt gevraagd wat dat plan is, antwoordt hij: "Dat is een beetje het geheim van de smid en houden we even achter de deuren van de coalitie." Minister Heinen (VVD) van Financiën zegt dat "echt wel" is nagedacht over oppositiesteun. En Asielminister Van den Brink (CDA) zegt dat hij bereid is - indien nodig - vaker koffie te drinken met de oppositie. De eerste echte test als het gaat om samenwerken is Prinsjesdag in september. Dan presenteert het kabinet zijn eerste begroting en die moet steunen op een meerderheid in de Tweede Kamer. Het kabinet wil in de zomer onderhandelen over die begroting. Premier Jetten en minister Heinen van Financiën gaan vanaf deze week langs bij oppositiepartijen om te kijken hoe die onderhandelingen georganiseerd moeten worden. Morgen zijn de eerste afspraken met Jesse Klaver en Volt-fractievoorzitter Laurens Dassen. Kamerlid Gidi Markuszower, die zich in januari samen met zes andere PVV'ers afscheidde van Wilders, hoopt dan te horen wat Jettens samenwerkstrategie is. "Ik ben er nog niet in meegenomen." Ook ChristenUnie-fractievoorzitter Mirjam Bikker ziet dat de coalitiepartijen "nog op gang moeten komen". Ze maant de regering tot haast: "We zitten nu in een fase dat ik denk: haal die watten eens uit je oren." AOW-debat In de eerste maand van kabinet-Jetten gebeurde het meerdere keren dat de meerderheid van de Tweede Kamer zich tegen kabinetsplannen keerde: bij bezuinigingen op de zorg, bij de nieuwe box 3-belasting en bij de verhoging van de AOW-leeftijd. Over dat laatste onderwerp stelden Groep Markuszower en de SGP voor de regering te verzoeken na te denken over aanpassingen zodat de verhoging van de AOW-leeftijd wordt "verzacht". De AOW-kwestie toont volgens Bikker aan dat de coalitie niet één strategie heeft. "De afgelopen debatten is telkens gekozen voor een snelle en korte oplossing die geen oplossing is." GroenLinks-PvdA zegt graag te willen samenwerken met het kabinet en sluit het liefst één groot akkoord waarin afspraken staan over meerdere onderwerpen. Dat staat haaks op de voorkeur van JA21, dat juist pleit voor aparte onderhandelingen per onderwerp. Eerdmans: "Dan kijken ze op links wat daar gehaald kan worden en op rechts wat wij te bieden hebben." Politiek verslaggever Nynke de Zoeten Het is opmerkelijk dat dit minderheidskabinet nog geen idee heeft hoe het meerderheden wil verwerven. Ze lijken erop te gokken dat de oppositie zich wel constructief zal opstellen, maar steun voor hervormingen is nog ver weg. Ministers lijken een beetje naïef te denken: we hebben heel mooie plannen en daar kunnen partijen toch bij aansluiten? Ondertussen stapelen de financiële tegenvallers zich op. Binnen de coalitie hoor je verschillende geluiden over de beste route. Bij D66 zeggen ze dat het "geen geheim" is dat ze over links willen. Het CDA wijst op het belang van de zetelverdeling in de Eerste Kamer. De VVD doet liever zaken met rechts. Het is dan maar de vraag of je een meerderheid in de Eerste Kamer krijgt.