ഡെറാഡൂൺ | ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ പിത്തോറഗഡ് ജില്ലയിലുള്ള തന്ത്രപ്രധാനമായ ലിപുലേഖ് ചുരം വഴി ഇന്ത്യയും ചൈനയും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി വ്യാപാരം ഈ വർഷം ജൂണിൽ പുനരാരംഭിക്കാൻ കേന്ദ്ര സർക്കാർ അനുമതി നൽകി. കോവിഡ് മഹാമാരിയെത്തുടർന്നും 2020 ലെ ഗൽവാൻ വാലി സംഘർഷത്തെത്തുടർന്നുണ്ടായ അതിർത്തി തർക്കങ്ങൾ കാരണവും കഴിഞ്ഞ ആറ് വർഷമായി ഈ പാതയിലൂടെയുള്ള വ്യാപാരം നിർത്തിവെച്ചിരിക്കുകയായിരുന്നു.ഇന്ത്യ ചൈന അതിർത്തി വ്യാപാരം പുനരാരംഭിക്കുന്നതിനായി വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം എൻ ഒ സി (അനാപത്തി പത്രം) നൽകിയതായി ജില്ലാ മജിസ്ട്രേറ്റ് ആശിഷ് ഭട്ഗായ് അറിയിച്ചു. സാധാരണയായി ജൂൺ മുതൽ സെപ്റ്റംബർ വരെയാണ് ഈ പാതയിലൂടെ വ്യാപാരം നടക്കുന്നത്. വ്യാപാര സീസണിനായുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ ആരംഭിക്കാൻ കേന്ദ്ര സർക്കാർ നിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി വിക്രം മിസ്രി ഉത്തരാഖണ്ഡ് ചീഫ് സെക്രട്ടറി ആനന്ദ് ബർധന് അയച്ച കത്തിൽ വ്യാപാരം പുനരാരംഭിക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിച്ചിരുന്നു. ഇതിന് പിന്നാലെ കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയവും വാണിജ്യ വ്യവസായ മന്ത്രാലയവും ഇതിനുള്ള അനുമതി നൽകി.സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 17,000 അടി ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ലിപുലേഖ് ചുരം ഇന്ത്യ, ചൈന, നേപ്പാൾ എന്നീ മൂന്ന് രാജ്യങ്ങൾ സംഗമിക്കുന്ന തന്ത്രപ്രധാനമായ ഇടമാണ്. 1962 ലെ യുദ്ധത്തിന് ശേഷം ദശാബ്ദങ്ങളോളം അടച്ചിട്ടിരുന്ന ഈ പാത 1992 ലാണ് വ്യാപാരത്തിനായി വീണ്ടും തുറന്നത്. പരമ്പരാഗതമായ ഹിമാലയൻ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ കൈമാറ്റമാണ് ഈ പാതയിലൂടെ നടക്കുന്നത്. 2019 ൽ അടച്ചുപൂട്ടുന്നതിന് മുമ്പ് 2018 ലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം ഏകദേശം 6.55 കോടി രൂപയുടെ വ്യാപാരം ഈ വഴി നടന്നിരുന്നു.തന്ത്രപ്രധാനമായ പ്രാധാന്യമുള്ള ഈ പ്രദേശം വാട്ടർ സെക്യൂരിറ്റിയുടെ കാര്യത്തിലും സുപ്രധാനമാണ്. കാളി നദിയുടെ ഉത്ഭവസ്ഥാനത്തിന് അടുത്തായാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ലിപുലേഖ് ചുരത്തിലെ ഇന്ത്യൻ പ്രവർത്തനങ്ങളെ നേപ്പാൾ പലപ്പോഴും എതിർത്തിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ചൈന പൊതുവെ ഇന്ത്യയുടെ നിലപാടിനൊപ്പമാണ് നീങ്ങുന്നത്. 2023 ലെ ഔദ്യോഗിക മാപ്പിലും തർക്ക പ്രദേശങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ അതിർത്തിക്കുള്ളിലായാണ് ചൈന രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. അതിർത്തിയിലെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം സൈനിക നീക്കങ്ങൾക്കും നിരീക്ഷണത്തിനും ഇന്ത്യയെ ഏറെ സഹായിക്കുന്നുണ്ട്. SummaryThe Government of India has approved the reopening of the Lipulekh Pass in Uttarakhand for border trade with China after a six-year gap. The trade season is expected to commence in June 2026 and last until September, following approvals from the MEA, MHA, and the Ministry of Commerce. This move marks a significant step in easing relations between New Delhi and Beijing while boosting local economies in the border regions.