Asielminister Bart van den Brink (CDA) is bereid "uiteindelijk" gemeenten te dwingen om opvangplekken voor asielzoekers te creëren. "Dat is wat de wet van mij vraagt. Gemeenten hebben samen met mij de opvangplekken te regelen", zegt de minister in Nieuwsuur. De meerderheid van de gemeenten voldoet nu niet aan de afspraken uit de spreidingswet, de wet die de verdeling van asielzoekers regelt. Ruim honderd gemeenten bieden helemaal geen opvang. Van den Brink stuurde deze week voor de tweede keer in korte tijd een brief aan alle gemeenten. Hij schrijft dat gemeenten die niet voldoende voortgang maken, onder toezicht worden gesteld door het ministerie. Duizenden plekken tekort Het ministerie en het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) proberen naarstig meer opvangplekken te regelen. Asielzoekerscentra zitten overvol. Op korte termijn heeft het COA 4500 plekken te weinig, oplopend tot bijna 8000 aan het eind van de zomer. Doordat locaties sluiten, moeten er de komende anderhalf jaar nog eens zo'n 38.000 plekken bij worden gevonden. Vorige maand stuurde de minister al een brief naar de gemeenten "om duidelijk te maken wat mijn opgave is". Donderdag volgde de tweede brief. "Ik heb aan alle gemeenten laten weten hoe ze ervoor staan. En ik heb aan al die gemeenten gevraagd die tot nu toe te weinig leverden: Informeer ons over waarom dat is." Dat informeren is de tweede stap in de zogenoemde interventieladder uit de spreidingswet. "Wat dan het vervolg gaat zijn, hangt af van wat gemeenten mij communiceren", zegt Van den Brink. 'Niet iets waar ik naar verlang' De minister kan besluiten tot stap drie als gemeenten die geen plekken regelen "nog steeds 'nee' zeggen". Dat betekent dat een gemeente onder 'actief toezicht' van het ministerie komt. Bij de laatste stap, stap zes, wijst de minister zelf opvanglocaties aan en zijn gemeenten verplicht die te accepteren. "Dat is uiteindelijk wat de wet mij voorschrijft. We hebben dit met elkaar op te lossen." Tot nu toe liet hij, naar eigen zeggen onbedoeld, onduidelijkheid bestaan over of hij bereid was tot dwang. "Het is niet iets waar ik naar verlang." Gemeenten kunnen overigens ook onderling afspreken dat de ene minder asielzoekers opvangt, en de andere meer. Van den Brink: "Ik hoop dat gemeenten die bij hen de ruimte niet zien, met andere gemeenten in hun directe omgeving in overleg treden." De minister erkent dat het "spannend" wordt of alle gemeentes aan hun taak zullen voldoen, maar denkt dat het "overgrote deel haar bestuurlijke verantwoordelijkheid neemt". Nieuwsuur keek deze week naar de oorzaken en gevolgen van de problemen in de asielopvang: