“Yama-san [*] lo lắng về tính tình nóng nảy và cố chấp của tôi. Vì vậy, bất cứ khi nào đến làm việc cho các đạo diễn khác, ông ấy đều gọi tôi đến và bắt tôi phải tuyên thệ long trọng rằng trong bất cứ trường hợp nào, tôi cũng sẽ không mất bình tĩnh hay cư xử bướng bỉnh. Trên thực tế, tôi không có nhiều kinh nghiệm hỗ trợ cho các đạo diễn khác: hai lần tôi làm việc cho Takizawa Eisuke và một lần cho Fushimizu Shu và Naruse Mikio.Trong số những kinh nghiệm có được khi làm việc ngoài nhóm Yamamoto, tôi ấn tượng nhất với phương pháp làm việc của Naruse. Ông sở hữu một thứ chỉ có thể gọi là kỹ năng chuyên môn. Tôi làm trợ lý đạo diễn cho Naruse trong bộ phim thất lạc có tên “Nadare” (Avalanche, 1938) dựa trên câu chuyện của nhà văn Osaragi Jiro. Đạo diễn có vẻ không hoàn toàn ưng ý với chất liệu văn học gốc, nhưng tôi nghĩ mình có thể học hỏi được nhiều kinh nghiệm từ sau công việc này.Naruse có phương pháp dựng xếp chồng một cảnh quay ngắn lên một cảnh quay khác, nhưng tổng thể khi ghép lại với nhau trong sản phẩm cuối cùng, chúng lại cho ấn tượng như một cú máy dài duy nhất. Dòng chảy này tráng lệ đến nỗi dường như khó có thể nhận ra các mối nối của chúng. Thoạt nhìn, dòng chảy ngắn ấy có vẻ bình thường êm ả, nhưng thực chất lại giống như dòng sông sâu, tuy tĩnh lặng trên bề mặt nhưng lại ẩn giấu dưới lòng sâu dòng nước chảy xiết. Tính chính xác trong kỹ thuật dựng phim này của ông khó ai có thể sánh được. Cả trong quá trình quay, Naruse cũng là người rất chắc tay. Hoàn toàn không có bất kỳ sự lãng phí thừa thãi nào trong những việc ông làm, ngay cả thời gian dùng bữa cũng được bố trí phân bổ hợp lý. Điều duy nhất tôi có thể phàn nàn là Naruse luôn tự mình làm mọi việc. Điều này vô tình đẩy trợ lý đạo diễn của ông vào tình thế phải ngồi không.Một ngày nọ, như thường lệ vì không có việc gì làm trên trường quay, tôi đi đến phía sau tấm phông nền có vẽ những đám mây trên đó và tìm thấy một tấm màn nhung khổng lồ được sử dụng làm nền cho các cảnh đêm. Nó được gấp gọn rất tiện lợi nên sau khi ngả mình nằm xuống, tôi nhanh chóng chìm vào giấc ngủ. Điều tiếp theo mà tôi biết là một trong những trợ lý kỹ thuật viên ánh sáng đánh thức tôi dậy và nói: “Chạy đi! Naruse nổi giận rồi”. Trong cơn hoảng loạn, tôi bỏ chạy qua lỗ thông gió ở phía sau sân khấu. Khi đang bò, tôi nghe thấy trợ lý ánh sáng hét lên: “Anh ta ở đằng sau đám mây!”. Lãnh đạm bước qua lối vào phía trước sân khấu, tôi bắt gặp Naruse bước ra. “Chuyện gì vậy?” Tôi cất lời hỏi thì được ông trả lời: “Có ai đó đang ngáy trên sân khấu. Ngày hôm nay thế là đi tong rồi nên tôi về nhà đây”. Thật xấu hổ khi tôi không thể thừa nhận chính mình là thủ phạm. Thực ra phải mười năm sau, tôi mới dám nói cho Naruse biết sự thật. Ông ấy thấy câu chuyện này thật khôi hài”.[*] ý chỉ Yamamoto Kajirō, đạo diễn và cũng là cố vấn, một trong những người thầy đầu tiên đã dìu dắt chỉ dạy Akira Kurosawa khi ông mới vào nghề.Ảnh: Akira Kurosawa và Mikio Naruse trên phim trường “Nadare” (1938).Nguồn tham khảo:Lược dịch phần “Good People”, trích từ cuốn tự truyện “Something Like an Autobiography” của Akira Kurosawa (bản dịch tiếng Anh của Audie E. Bock, xuất bản năm 1983).https://drive.google.com/…/1gdyc3KI98vjJXJ…/view…