ABD Başkanı Donald Trump’ın, ikinci döneminde, göreve başlamasından bu yana, özellikle de son 1.5 ayda yaptığı konuşma ve açıklamaları, diplomasi ve siyaset tanımlarının ötesine geçerek, tartışılır bir duruma geldi. Her bir açıklamasının doğruluğu merak konusu olurken, konuşmalarındaki ciddiyeti de sürekli tartışılmakta. Dünyanın ve ABD’nin saygın psikoloji dergileri, medya organları, “Başkan’ın akıl sağlığının sorgulanır hâle geldiğini” vurgularken, sürekli kendisiyle övünen, “doğruluğu şüpheli” bilgileri “kesin” gibi aktaran, kendisi ve yakın çevresi dışındakileri aşağılamayı “gelenek” haline getiren, aynı konuya ilişkin bir gün içinde birden fazla karar değiştirebilen Trump’ın, tartışılmadığı gün yok.Dikkat çekiyorSıklıkla “Tanrı beni Amerika’yı yeniden büyük yapmak için gönderdi” diyebilen, yakın çevresini de kendisini “seçilmiş kişi” olarak niteleyenlerden çevreleyen Trump, Temsilciler Meclisi ve Senato’da çoğunluğa sahip olmanın da etkisiyle, kendisini aklından geçen her şeyi yapabilecek kudrette görebiliyor. Bu anlamda, sürekli dikkat çekmeye, kazanmaya, ortama hakim olmaya, kendisine yapılan haksızlıkların intikamını almaya odaklanmış görünüyor.Örneğin bir seçim kaybettiği ancak daha sonra başkanlık koltuğunu ondan devraldığı Joe Biden’ı her fırsatta yerden yere vurup “Uykucu Joe” diye niteleyen Donald Trump, teamüllerin dışına çıkarak, Beyaz Saray’da eski başkanların fotoğraflarının sergilendiği alanda Biden yerine onun imzasını atabilen “otomatik kalem” fotoğrafı koydurmuştu.‘Böylesi gelmedi’Dünyaca ünlü, saygın bir psikoloji dergisi “Psychology Today”de bu konuyu ele alan Noam Shpancer, “Elbette, zihinsel ve beyin sağlığı sorunlarıyla mücadele eden başkanlarımız (Lincoln’ün her açıdan depresyona yatkın olduğu, Nixon’ın zaman zaman görev başında sarhoş olduğu, Reagan’ın bunama hastalığından muzdarip olduğu biliniyor) olmuştu. Ancak, modern çağda hiçbir başkan, bu kadar tutarlı ve bu kadar pervasız bir şekilde, bu kadar yıkıcı, teşhis edilebilir bir kişilik bozukluğu belirtisi göstermedi” ifadelerini kullanıyor.Trump, son dönemde “inanarak söylediklerinde” adeta sınır tanımıyor. Nitekim İran’a ilişkin son röportajlarından birinde, “CIA bana, İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney’in eşcinsel olduğunu söyledi” dedi. Yetmedi, İran’da çok başarılı olduklarını, savaşı kazandıklarını öne sürerken, “Rejim yıkıldı, biz kazandık” dedi ancak hemen ardından bununla “yönetimdeki herkesi öldürdüklerini kastettiği” anlaşıldı.Acımadan, düşünmedenSaygı duyduğunu söylediği ya da kendisine katıksız destek veren birkaç lider dışında, kendisi gibi düşünmeyen liderler için olmadık sözler sarf eden hatta bunu “hakarete vardırabilen” ABD Başkanı, Kolombiya liderine küfür ederken, Suudi Veliaht Prensi için mizah yollu “”K.ç.mı öpeceğini düşünmemişti. O benim sıradan bir başkan olacağımı düşünüyordu... Ve şimdi bana karşı düzgün davranmak zorunda” demişti.Meksika Körfezi’nin adını haritalarda Trump Körfezi yapan ABD Başkanı, geçtiğimiz Cuma bir toplantı çıkışında Hürmüz yerine “İran’ın Trump Boğazı’nı açmaları gerektiğini” söyledi, sonradan esprili bir şekilde “Hata yaptım” deyip konuyu ustaca kapattı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun hakkındaki yolsuzluk davalarından affedilmesi gerektiğini söyleyen ve bunu isteyen Trump’ın, “affetmediği için” İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’u “zayıf ve acınası” olmakla suçladığı aktarılmıştı.Uzmanlar ve gazetecilerin yanı sıra uluslararası liderler, Trump’ın iç ve dış politika söylemlerindeki tutarsızlıklara dikkat çekse de, bunu pek fazla dile getirmiyor. Bununla birlikte Trump’ın, geçmişte yaptığı tartışmalı veya yanlış olduğu kanıtlanmış açıklamaları, halkın ve eleştirmenlerin “sözlerinin güvenilirliğini” sorgulamasına engel değil.Adalet Bakanı Bondi’yi görevden aldıABD Başkanı Trump, Adalet Bakanı Pam Bondi’yi görevden aldığını, yerine Adalet Bakan Yardımcısı Todd Blanche’in Bakan Vekili olarak atandığını açıkladı. Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Pam Bondi, geçtiğimiz yıl boyunca Adalet Bakanı olarak sadakatle hizmet etmiş, harika bir Amerikalı vatansever ve vefalı bir dosttu. Pam, suçla mücadele kapsamında olağanüstü bir iş çıkarmıştır. Pam’i çok seviyoruz” dedi. Öte yandan ABD medyasında söz konusu gelişmeyle ilgili haberlerde, Trump’ın, Bondi’nin milyarder Jeffrey Epstein’in dosyalarıyla ilgili tutumundan dolayı “hayal kırıklığına uğradığı” yorumlarına yer verildi.Venezuela’ya başkan Nobel’e de aday...ABD Başkanı Donald Trump’ın psikolojik durumuyla ilgili akıllarda soru işaretleri yaratan, tartışılan yakın zamana ait pek çok çıkışı ve açıklaması mevcut. İşte akla gelenlerden bazıları:■ İran bitti: Savaşın başından bu yana, “savaşı daha ilk günlerde kazandıklarını”, “tüm füze rampalarının, uçaklarının ve tesislerinin yerle bir olduğunu” öne sürerken, “İran’ın anlaşma için kendisine yalvardığını” savunuyor. İran’a lider seçiminde “kendisinin de söz sahibi olması gerektiğini” iddia etmiş, Hürmüz’ü İran’ın (kendisinin onaylayacağı) yeni lideriyle birlikte ortaklaşa yönetebileceklerini öne sürmüştü. Trump, geçen yılki 12 gün savaşlarında da tüm nükleer tesislerin imha edildiğini söylemişti.■ Sunucuya iltifat: Kendisine yakın “Fox News” kanalındaki bir programa telefonla katıldı ve sunucu Dana Perino’nun, İranlı sivillerin insani durumu ve temel ihtiyaçlarıyla ilgili sorusunu yanıtlamak yerine, “Trump Tower’da yıllar önce birlikte yemek yediğimiz zamanı hatırlıyor musun? Hiç değişmemişsin. Hatta şimdi daha da güzelsin” diyerek iltifat etti.■ Nobel Barış Ödülü: Göreve geldikten sonra 8 savaş bitirdiğini, dolayısıyla Nobel Barış Ödülü’nü kendisinin alması gerektiğini savunan Trump, bu ödülü alamayınca “Benim almam gerekirdi” demişti. Geçtiğimiz günlerde bu konuya geri döndü ve “Eğer ben Nobel Barış Ödülü almadıysam, kimse asla alamaz. Ben almadım, almadığım için de hiç şaşırmadım” dedi.■ Venezuela: Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve eşinin yakalanması, yerine yardımcısının geçirilmesi sonrasında “Venezuela ile ilişkimiz harika oldu. İnsanlardan gerçekten de en yüksek oyu alan kişiyim. ABD Başkanlığı’ndan sonra sanırım Venezuela’ya gidip başkanlık için aday olabilirim. Venezuela’da beni seviyorlar. Ama bu benim için şimdilik sadece bir seçenek” demişti.■ Küba: Başkan Trump, Venezuela ve İran’dan sonra sıranın Küba’ya geldiğini öne sürüyor ve bunun kolay olacağını çünkü bu ülkenin “bitik” olduğunu ifade ediyor. Nitekim Trump, Venezuela’nın Küba’ya yakıt vermesini engellemişti.■ Kanada ve Grönland: Kanada’yı ABD’ye katma işine kafayı takan ve “51. eyalet” diye niteleyen Trump, bununla birlikte geçtiğimiz aylarda “Grönland’ı satın almak” fikriyle başlayıp, olmayacağını anlayınca askeri seçeneğin de masada olduğunu söylemişti. Bu konu henüz tam kapanmasa da, NATO’nun Avrupalı üyeleri tepki göstermişti.■ Belgeleri ondan kaçırdılar: 2019’da, gelişmiş bir ABD casus uydusu tarafından çekildiği açıkça belli olan, İran’a ait bir füze fırlatma rampasının ayrıntılı fotoğrafını sosyal medyadan paylaştı. Yetkililer gizli bilgileri sansürlemek için acele edince, Trump “İşte bu işin seksi kısmı” diye itiraz etti. Yardımcıları, hassas materyalleri ondan uzak tutmayı, hatta masasından “diplomatik kriz yaratabilecek” kararlara ilişkin taslakları habersizce kaldırmayı öğrendiler.■ Macron ve eşi: Son olarak bir davette yaptığı konuşmada, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’dan alaycı bir şekilde bahsetti, “Halen karısından yediği sağ kroşenin etkisinde” dedi. Bu sözler Fransız siyasetinde “hakaret” olarak nitelenirken, Macron, “Donald Trump çok konuşuyor. Sözleri ne zarif, ne de duruma uygun” cevabını verdi.‘Onları taş devrine göndeririz!’ABD Başkanı Donald Trump, İran savaşının 34. gününde yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında ordusunun İran’da “ezici zaferler kazandığını” ve “geriye çok azının kaldığını” söyledi. Ulusa sesleniş konuşmasında, İran füzelerinin kısa süre içinde “Amerikan topraklarına, Avrupa’ya ve yeryüzündeki hemen hemen her yere ulaşabileceğini” savunan Trump, ABD’nin İran’ın Amerika’yı tehdit etme kapasitesini ‘sistematik olarak ortadan kaldırdığını’ söyledi.Trump, ABD’nin önümüzdeki 2-3 hafta içinde İran’ı “son derece sert” vuracağını söyleyerek “Onları ait oldukları yere, taş devrine geri götüreceğiz” diye konuştu. Trump, “Eğer bu süre zarfında bir anlaşma sağlanamazsa elektrik santrallerinin her birini vuracağız” dedi.‘Görüşmeler sürüyor’Öte yandan ABD Başkanı, “görüşmeler sürüyor” diyerek diplomatik bir çözüm ihtimalinin hâlâ masada olduğunu da belirtti. Trump konuşmasında önceki gün dile getirdiği NATO’dan çıkma iddiasını gündeme taşımadı. Trump’ın 19 dakika süren konuşması sonrası petrol fiyatları yeniden yükseldi, altın düştü ve piyasalarda değer kaybı yaşadı. İran’dan Trump’ın sözlerine yanıt gecikmedi. İran ordusu, ABD ve İsrail’in saldırılarına karşılık “daha geniş kapsamlı ve yıkıcı eylemler” gerçekleştireceklerini bildirdi. İran ordu sözcüsü İbrahim Zülfikari “...böyle bir düşünceyle kendinizi içinde bulduğunuz bataklığı daha da derinleştireceksiniz” değerlendirmesinde bulundu.ABD Kara kuvvetleri komutanı emekli edildiABD’nin İran’a yönelik olası kara harekatı iddiaları sürerken, dün ilginç bir gelişme yaşandı. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in, Kara Kuvvetleri Komutanı Randy George’un istifa ederek emekliye ayrılmasını istediği iddia edildi. Amerikan basınının iddiasının ardından açıklama yapan Pentagon, Orgeneral George’un “derhal emekli olacağını” duyurdu.Trump’a Hz. İsa benzetmesiABD Başkanı Donald Trump’ın 2016 seçiminde de kendisine ruhani danışmanlık yapan Paula White-Cain, Beyaz Saray’daki Paskalya etkinliğinde Trump’ı Hz. İsa’ya benzetti. White-Cain, Trump’ın yaşadıklarını Hz. İsa’nın hayatındaki olaylarla ilişkilendirdi ve ABD Başkanı’nın “Tanrı tarafından seçildiğini” iddia etti.İran’da köprü, İsrail’de sanayi bölgesi vurulduABD Başkanı Donald Trump, İran’nın Elburz eyaletine bağlı Kerec kentindeki ülkenin en yüksek köprüsü olarak bilinen B1 Köprüsü’ne saldırı düzenlediklerini belirterek, “İran’ın en yüksek köprüsü yıkılıyor ve bir daha asla kullanılamayacak. Daha fazlası yakında” dedi. “İran’ın çok geç olmadan bir anlaşma yapmasının zamanı geldi” diye konuşan Trump, “Aksi halde, bu ülkeden geriye hiçbir şey kalmayacak” uyarısında bulundu. Elburz Valiliği, B1 Köprüsü’ne yönelik ABD-İsrail saldırısında 8 kişinin hayatını kaybettiğini, 95 kişinin de yaralandığını bildirdi.‘ABD uçağı düşürdük’İran ise İsrail’e yönelik şiddetli saldırılar gerçekleştirdi. İsrail’in orta kesiminde yer alan Petah Tikva kentindeki sanayi bölgesine İran füzelerinin isabet etmesi sonucu çok sayıda yapıda hasar oluştu. İsrailli arama kurtarma ekipleri bölgede hasar tespit çalışmaları yürütürken, misilleme tehdidi altındaki bölgelerde İsraillilerden ikinci bir duyuruya kadar sığınaklardan çıkmamaları istendi.Bu arada İran Devrim Muhafızları Ordusu, ülkenin güneyindeki Basra Körfezi’nde bulunan Keşm Adası’nın güneyinde gelişmiş bir savaş uçağının düşürüldüğünü duyurdu. Vurulan ABD ve İsrail’e ait savaş uçağının Basra Körfezi’ne düştüğü belirtildi. ABD ise iddiayı reddetti. Devrim Muhafızları Ordusu ayrıca saldırılara misilleme olarak ABD’li e-ticaret devlerinden Amazon’un Bahreyn’deki bulut bilişim merkezini hedef aldığını duyurdu. Açıklamada, saldırı sonrası Amazon’un bölgeden çekilmeye başladığı ifade edildi.‘Hürmüz açılsın, ateşkes sağlansın’ABD ve İran’ın, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması karşılığında ateşkes sağlanmasına yönelik görüşmeler yaptığı öne sürüldü. Axios’a konuşan yetkililer, görüşmeler sonucunda bir anlaşmaya varılıp varılmayacağının belirsizliğini koruduğuna işaret ederken, Başkan Trump’ın bu olasılığı hem yönetim içindeki hem de dışındaki yetkililerle görüştüğünü ileri sürdü. Öte yandan İran dini lideri Mücteba Hamaney’in Başdanışmanı Ali Ekber Velayeti, “Hürmüz Boğazı dünyaya açıktır ancak İran halkının düşmanlarına ve bölgedeki üslerine her zaman kapalı kalacaktır” dedi.Uranyumu alma planı Trump’a sunulduABD ordusunun, Başkan Trump’ın isteği doğrultusunda İran’daki yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun ele geçirilmesine yönelik kapsamlı bir plan hazırladığı öne sürüldü. Washington Post’un haberine göre, İran’da bulunan uranyuma ilişkin plan, Trump’ın talebi üzerine ABD ordusu yetkililerince hazırlandı ve geçen hafta ona sunuldu. Plana göre, İran’daki yaklaşık 450 kilogram yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun ele geçirilmesi için bölgeye kazı ekipmanlarının sevk edilmesi ve radyoaktif materyalin taşınması amacıyla kargo uçakları için pist inşa edilmesi öngörülüyor.Washington’da bir parka konulan, dondurma devi Ben&Jerry’s firmasının kurucu ortaklarından biri tarafından yapılan bu eser, ABD Başkanı’nın açıkladığı ve “hayal mahsulü” olarak görülen “Altın Kubbe” savunma sistemiyle dalga geçiyor. dThe Independent