Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENA) teknoloji ekosistemi, 2025 yılında tarihinin en güçlü performansını sergileyerek startup yatırımlarında toplamda 7,5 milyar dolarlık rekor bir yatırım hacmine ulaşmış ve küresel bir teknoloji üssü olma yolunda dev bir adım atmıştı. Bir önceki yıla göre toplam yatırım değerinde yüzde 225'lik devasa bir artışın yaşandığı bu dönemde, özellikle Suudi Arabistan 5 milyar dolarlık yatırımla bölgesel liderliğini pekiştirirken, BAE 2 milyar dolarlık sermaye girişiyle ekosistemin en önemli iki oyucusu oluyor.2026 yılına girerken MENA bölgesinin, teknolojinin sadece denendiği bir evreden, otonom sistemlerin ve fiziksel dijitalleşmenin ekonomiyi domine ettiği bir endüstriyel olgunluk aşamasına geçiş yaptığını söyleyebiliriz. MENA'nın 2026'daki yeni teknolojik gelişmelerini tanımlayan ajanik yapay zeka, fiziksel yapay zeka, gerçek dünya varlıkları (RWA) temelli fintech çözümleri, oyun ve e-spor vizyonu ile akıllı yaşamın anahtarı olan ortam zekası trendlerini veriler ışığında sizler için derledik.Ajanik yapay zeka (Agentic AI)2026 yılında MENA bölgesinin teknolojik dönüşümünde başrolü oynamaya hazırlanan Agentic AI, yapay zekayı sadece yanıt veren bir araçtan otonom kararlar alabilen bir iş ortağına dönüştürürken, bölgedeki kuruluşların yüzde 80'inden fazlasının hissettiği yoğun yapay zeka benimseme baskısı ve yüzde 69'luk yatırım artış planı bu ivmeyi destekliyor. 2025 yılında Suudi Arabistan’ın dijital devi Stc ve Shaffra'nın yapay zeka çalışanları çözümü, BAE MoHRE'nin iş izni süreçlerini otonomlaştıran "Eye" sistemi ve Suudi Ekonomi Bakanlığı’nın Agentic AI destekli "Data Saudi" platformu gibi kritik güncellemelerle ajanik yapay zeka ekosisteminin temelleri atılıyor. Ayrıca 2025 yılında yapay zeka startup'larına akan 858 milyon dolarlık sermaye yapay zekaya verilen önemi kanıtlar nitelikte. Ek olarak yatırım tarafında gayrimenkul süreçlerini yöneten Smart Bricks ve restoran operasyonlarını otonomlaştıran TabSense'in aldığı 5'er milyon dolarlık turlar Agentic AI'ın dikey sektörlerdeki ticari gücünü kanıtlıyor.Gartner verilerine göre 2026 sonuna kadar kurumsal uygulamaların yüzde 40'ının görev odaklı yapay zeka ajanlarıyla entegre olması beklenirken, bu dönüşümün Suudi Arabistan ve BAE kamu hizmetlerinde manuel iş yükünü yüzde 30 oranında azaltması öngörülüyor. Fiziksel yapay zeka (Physical AI)MENA bölgesinde dijital zekanın robotik ve endüstriyel sistemlerle buluştuğu fiziksel yapay zeka (Physical AI) dönemi, pilot aşamalardan ticari ölçeklendirmeye geçerek ekonominin temel yapı taşlarından birini oluşturuyor. 2025 yılında Suudi Arabistan merkezli Alat’ın PIF desteğiyle yerli üretim endüstriyel robotlarını Mayıs ayı itibarıyla küresel pazara ihraç etmeye başlaması ve Lenovo ile imzalanan 2 milyar dolarlık teknoloji merkezi anlaşması, bölgeyi küresel üretim hattına entegre ediyor.BAE tarafında TII ve NVIDIA’nın kurduğu bölgenin ilk yapay zeka ve robotik ortak laboratuvarı, insansı robot teknolojileri ve otonom sistemler için stratejik bir Ar-Ge merkezine dönüşüyor. 2026 yılı projeksiyonları doğrultusunda küresel endüstriyel robot kurulu kapasitesinin 5,5 milyon üniteye ulaşması beklenirken, Lianhe Sowell’in BAE’de 200 milyon dolarlık yatırımla hayata geçirdiği yıllık 80 bin robot kapasiteli merkez, bölgeyi bu alanda yeni bir küresel merkez haline getiriyor. Dubai’nin 2032 yılına kadar 200 bin robotu operasyonel hale getirme ve sektörün GSYH katkısını yüzde 9 seviyesine çıkarma hedefi kapsamında 2026, Siemens ve NVIDIA’nın sunduğu dijital ikiz teknolojileriyle mega projelerin simülasyondan gerçeğe dönüştüğü yıl oluyor.Suudi Arabistan’ın 500 milyar dolarlık projesi olan NEOM, 2026 yılı itibarıyla mega proje kimliğinden fiziksel bir gerçeğe dönüşerek ilk konut alanlarının tamamlanması ve sürdürülebilir ulaşım sisteminin devreye girmesiyle yeni bir aşamaya geçiyor. Toplamda 26 bin 500 kilometrekarelik bir alana yayılan bu bilişsel şehir, yüzde 100 yenilenebilir enerjiyle çalışan ve yapay zekanın sağlık yönetiminden lojistiğe kadar her noktada otonom kararlar aldığı dünyanın ilk sıfır karbon kentsel tasarımını hayata geçiriyor. Proje kapsamında 2026 Aralık ayında tamamlanması planlanan ilk faz inşaatıyla NEOM, sadece bir teknoloji merkezi değil, aynı zamanda 2045 yılına kadar 9 milyon kişiye ev sahipliği yapacak devasa bir ekonomik güç merkezi olmayı hedefliyor.Ortam Zekası (Ambient Intelligence)2026 yılında MENA bölgesi, yapay zekanın gündelik yaşamın her anına sızdığı ve teknolojinin görünmezleştiği ortam zekası (Ambient Intelligence) devrimine ev sahipliği yapıyor. 2025 yılında Stc’nin NEOM'un bilişsel şehir vizyonu için inşa ettiği 5G altyapısı ve Msheireb Downtown Doha gibi projelerin IoT tabanlı enerji yönetimiyle, enerji tüketimini yüzde 30 oranında azaltmanın temelleri atılıyor. Orta Doğu akıllı ev pazarının 2025'te 10,54 milyar dolar seviyesine ulaşmasıyla yakalanan ivme, 2026 yılında pazar hacminin 12,53 milyar dolara tırmanması ve teknolojinin sadece konutlarda değil, kamu hizmetlerinde de standart hale gelmesi hedefleniyor. Dijital İşbirliği Organizasyonu’nun (DCO) Riyad'da yayımladığı 2026 raporu, ortam zekasını en yüksek sosyo-ekonomik etki yaratacak trendlerden biri olarak tanımlarken, NEOM'un Aralık 2026'da tamamlanacak ilk konut alanları ve üniversite kampüsü bu vizyonun dünyadaki en büyük fiziksel kanıtı oluyor.Nesnelerin interneti olarak adlandırılan Matter protokolünün farklı markalara ait cihazları tek bir ekosistemde birleştirdiği 2026 planları kapsamında, NEOM’un yapay zeka ve biyometrik verilerle hastalıkları semptomlar ortaya çıkmadan öngören önleyici sağlık modelleri ve otonom enerji şebekeleri ticari hayata geçiyor. Suudi Arabistan'ın 2026 sonunda 71,94 milyar dolara ulaşması beklenen dijital dönüşüm pazarı, akıllı işletmelerden kişiselleştirilmiş perakende deneyimlerine kadar ortam zekasını merkeze alarak bölgeyi küresel bir teknoloji merkezi haline getiriyor.Gerçek dünya varlıkları 2026 yılında MENA bölgesinde fintech sektörü, geleneksel ödeme çözümlerinden Gerçek Dünya Varlıkları (RWA) ve varlık tokenizasyonu odaklı daha derin bir yapıya evriliyor. 2025 yılında bölge genelindeki startup yatırımlarının yüzde 58'ini (4,4 milyar dolar) tek başına sırtlayan sektör, Tamara’nın 2,4 milyar dolarlık borç finansmanı anlaşması gibi dev işlemlerle finansal gücünü pekiştiriyor. Dubai’de VARA’nın Varlık Referanslı Sanal Varlıklar (ARVA) kategorisini tanımlaması ve ADGM’nin dijital menkul kıymetler için sunduğu net çerçeve, tokenizasyonu pilot aşamalardan gerçek üretim hattına taşıyor. 2026 yılı başında on-chain RWA pazarı yaklaşık 20 milyar dolarlık bir hacme ulaşırken, Dubai Land Department verileri gayrimenkul tokenizasyonunun 2033'e kadar 16 milyar dolarlık bir büyüklüğe erişeceğini öngörüyor.Açık bankacılıktan açık finansa geçişle birlikte sigorta, emeklilik ve yatırım verilerinin API'lar üzerinden paylaşılması hiper-kişiselleştirilmiş ürünleri pazarda standart hale getiriyor. KAFD’nin (Kral Abdullah Finans Bölgesi) 2026'da tam entegre akıllı finans merkezi vizyonu ve küresel sınır ötesi ödeme hacminin 290 trilyon dolara doğru ilerlemesi, bölgeyi küresel fintech ekonomisinde önemli bir oyuncu haline getiriyor.Oyun ve E-sporMENA bölgesi oyun ve e-spor sektörü, 2024 yılındaki 7,4 milyar dolarlık değerini 2033 yılına kadar 19,4 milyar dolara taşıyacak olan yüzde 11'lik yıllık bileşik büyüme oranıyla küresel ortalamayı geride bırakıyor. 2025 yılında Suudi Arabistan’ın Savvy Games Group aracılığıyla Niantic'in oyun birimini bünyesine katması ve portföyündeki Monopoly GO! ile 6 milyar dolarlık brüt geliri aşan bir başarı yakalaması, bölgeyi sadece tüketen değil, teknoloji ihraç eden bir üretim merkezine dönüştürüyor. 2026 yılı projeksiyonları bölge pazarının 5,14 milyar dolara ulaşacağını öngörürken, Riyad'da düzenlenen ve 2026'da 75 milyon dolarlık rekor ödül havuzuyla geri dönecek olan Esports World Cup (EWC), ekosistemi küresel bir eğlence odağına taşıyor. Sektörde yerelleşme ve yapay zeka destekli içerik üretimi ön plana çıkarken, Savvy Academy ile Alfaisal Üniversitesi arasındaki iş birliği ve Fas'ın Şubat 2026'da kapılarını açan Rabat Gaming City gibi projeler yerel yeteneklerin eğitilmesini ve otonom oyun tasarım süreçlerini standartlaştırıyor. Suudi Arabistan'ın Vision 2030 kapsamında ayırdığı 38 milyar dolarlık devasa yatırım bütçesi, bölgeyi 2026 yılı itibarıyla küresel oyun endüstrisinin en güçlü oyun kurucularından biri konumuna getiriyor.Görsel Kaynağı: Ana görsel Gemini ile oluşturuldu. Diğer görseller ilgili kaynaklardan alınmıştır.